Geen enkel land haalt WHO-limiet voor luchtvervuiling

Het Zwitsers bedrijf IQAir monitort de luchtkwaliteit wereldwijd aan de hand van meetstations in in 117 landen en regio's. Volgens het rapport voor 2021 zijn er nauwelijks plaatsen op aarde die voldoen aan de nieuwe richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) op vlak van fijnstof, meer bepaald de concentratie van de schadelijk PM2.5 in de lucht. Dat zijn fijne inhaleerbare deeltjes, met een diameter van maximaal 2,5 micrometer. Die zijn gevaarlijk omdat ze diep in de luchtwegen kunnen belanden.

Nieuwe richtlijnen

Afgelopen september heeft de WHO de wereldwijde luchtkwaliteitsnormen aangescherpt en de aanbevolen maximale concentratie van PM2.5 verlaagd van 10 tot 5 microgram. Die richtlijn moet overheden helpen beleid te formuleren om de volksgezondheid te beschermen.

In maar liefst 6253 van de 6475 onderzochte steden en gemeenten overschrijdt de luchtvervuiling de WHO-normen. In België zijn er twee gemeenten die voldoen aan de richtlijnen: Vielsalm en Habay, beide in het zuiden van Wallonië. Vlaanderen doet het in het algemeen een pak slechter dan de omliggende gebieden. Ook in Nederland is er geen enkel meetstation dat aangaf binnen de krijtlijnen van de WHO te blijven.

Op nationaal niveau is er geen enkel land waarvan de gemiddelde luchtkwaliteit voldoet aan de WHO-standaard. In slechts drie territoria blijkt de lucht zuiver genoeg: het Franse overzeese gebied Nieuw-Caledonië, het Amerikaanse grondgebied van Puerto Rico en de Amerikaanse Maagdeneilanden.

India en China

De landen met de ergste luchtvervuiling zijn Bangladesh, Tsjaad, Pakistan, Tadzjikistan en India. In die landen liggen de gemiddelde waarden meer dan tien keer hoger dan de WHO-richtlijn voorschrijft. Ook China behoort tot de slechtste leerlingen van de klas, maar daar is wel sprake van verbetering. In meer dan de helft van de steden is er minder vervuiling in vergelijking met het jaar voordien.

Luchtverontreiniging door fijnstof wordt veroorzaakt door het gebruik van steenkool, olie en aardgas voor energie, niet-duurzame industrie en landbouw. Het rapport maakt gewag van een “luchtvervuilingscrisis” die moet aangepakt worden door een drastische verschuiving naar hernieuwbare energiebronnen en schoon, toegankelijk openbaar vervoer.

“We begrijpen beter dan ooit hoe luchtvervuiling onze gezondheid en economie schaadt. Dit rapport is een wake-upcall en toont aan hoe mensen wereldwijd de toegang tot schone lucht wordt ontzegd”, zegt Avinash Chanchal van Greenpeace over de verontrustende bevindingen van het rapport. “Bovendien zijn oplossingen voor luchtvervuiling ook oplossingen voor de klimaatcrisis. Het inademen van schone lucht zou een fundamenteel mensenrecht moeten zijn, geen privilege.”