Klimaatverandering veegt eilanden van de kaart

Sylt is het grootste van de Noord-Friese eilanden in de Waddenzee voor de kust van Duitsland en Denemarken. Door wind- en watererosie verloor het in de voorbije twee maanden minstens 800.000 ton zand. Daarmee zijn de inspanningen van het voorbije jaar om het strandzand opnieuw aan te vullen in een klap teniet gedaan.
“Er zijn voortdurend stormen geweest deze herfst en winter, met sterke winden en golven”, zegt Jürgen Jensen, die in opdracht van de Duitse overheid de kustbescherming bestudeert. “Wanneer de golven tot aan de kliffen van het eiland komen, zullen de gevolgen moeilijk te herstellen zijn”.
Wanneer het 90 vierkante kilometer grote eiland met een maximale hoogte van 52 meter gedeeltelijk zou wegspoelen, zou dat ook ernstige gevolgen hebben voor de continentale kustlijn. “Sylt is een natuurlijke golfbreker”, zegt Jensen, “Wanneer die wegvalt dan beuken de golven rechtstreeks in op het continent”.

Tuvalu

Aan de andere kant van de planeet, in Tuvalu, ligt men vooral wakker van de stijging van de zeespiegel. Het hoogste punt van de kleine archipel van atollen en koraalriffen ligt nauwelijks vijf meter boven de zeespiegel. Wanneer het zeeniveau met 28 tot 43 centimeter stijgt, zoals wordt voorspeld in het jongste rapport van het intergouvernementele panel voor klimaatverandering, kan dat volstaan om de eilanden onleefbaar te maken.
“We maken ons ernstig zorgen. Als we onze eilanden moeten verlaten weten we niet waar naartoe”, zo verklaarde de ambassadeur van Tuvalu, Enele Sopoaga, in september voor de Verenigde Naties. In Afrika, de Caraïben, Oceanië en de Indische Oceaan zijn er 51 kleine onwikkelingseilanden als Tuvalu. Zo produceren samen minder dan één procent van de uitstoot van broeikasgassen en zijn bijzonder kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering.
In de Caraïben zijn de kusten van Saint Thomas, een van de Amerikaanse Maagdeneilanden, een risicogeval. Het opwarmende zeewater vergoot de levensduur en de vernietigende kracht van de orkanen, die kustlijnen en koloniale havenstadjes ernstige schade kunnen toebrengen. Het warmere water tast ook de koraalriffen aan, wat een bedreiging kan vormen voor de mariene soortenrijkdom. Eilandjes als Saint Vincent moeten het vooral hebben van toeristen die er het natuurschoon komen bewonderen.
Een internationaal panel van klimaatwetenschappers publiceerde begin februari een rapport waarin ze de stijgende concentratie van broeikasgassen vrijwel zeker toeschrijven aan een menselijke oorzaak. De broeikasgassen zorgen voor een stijging van de temperatuur, wat leidt tot een hogere zeespiegel en krachtiger stormen.