Gezinsleden van tbc-patiënten preventief behandelen “kost minder en redt levens”

Hoewel tuberculose te voorkomen en te genezen valt, geldt het sinds het einde van de coronapandemie opnieuw als de dodelijkste infectieziekte ter wereld.  

Theresa Ryckman, hoofdauteur van de studie en postdoctoraal onderzoeker aan het Centrum voor Tuberculose-onderzoek aan de Johns Hopkins University School of Medicine, zegt dat wanneer mensen de diagnose van tuberculose krijgen, hun huisgenoten zelf ook een grote kans hebben om ziek te worden.

Daarom moeten volgens Ryckman contacten binnen het gezin op tbc worden getest. “Deze mensen moeten behandeld worden of preventieve medicijnen krijgen, want de ziekte blijft een belangrijke doodsoorzaak in Afrika ten zuiden van de Sahara.”

Hoge prioriteit

“We doen dit nog veel te weinig, zeker voor oudere kinderen en volwassenen, ook al vinden de Verenigde Naties en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) deze aanpak een hoge prioriteit”, verklaart ze.

“Dat valt deels te verklaren omdat sommige mensen denken dat het testen en behandelen van gezinscontacten te duur is”, zegt ze. “Met het onderzoek willen we laten zien dat deze aanpak kosteneffectief is, zodat hopelijk meer overheden hierop gaan inzetten.”

De onderzoekers van de studie, die onlangs werd gepubliceerd in het tijdschrift Lancet Global Health, ontwikkelden een computermodel met gegevens uit eerdere onderzoeken en databases van de WHO om in te schatten wat er zou gebeuren met gezinscontacten als ze preventief zouden worden behandeld.

Ze zagen het aantal sterfgevallen aanzienlijk afnemen, vooral bij kinderen. Uit het onderzoek blijkt ook dat als preventieve behandeling en contactonderzoek worden uitgebreid naar gezindscontacten en mensen met hiv/aids, bijna 850.000 tuberculosedoden kunnen worden voorkomen, waarvan 700.000 kinderen van 15 jaar en jonger.

Situatie in 29 landen

De studie steunt op de analyse van tuberculosesterfte en de kostprijs van behandeling - inclusief de kosten van de behandeling van tbc bij mensen die zich niet lieten testen - in 29 landen, waaronder Afrikaanse landen zoals Burundi, de DR Congo, Ethiopië, Ghana, Kenia, Liberia, Lesotho, Mozambique, Malawi, Namibië, Rwanda, Somalië, Tanzania, Oeganda, Zuid-Afrika, Zambia en Zimbabwe.

Voor elke honderd huishoudens in de landen uit de studie, werd verwacht dat zeven contacten tuberculose zouden ontwikkelen zonder preventieve tbc-behandeling of contacttracing. Wanneer preventieve behandeling deel uitmaakte van bestaande programma's voor contactopsporing, daalden de behandelingskosten aanzienlijk voor kinderen onder de 15 jaar.

“Aangezien al deze landen de preventieve tbc-behandeling van mensen met hiv hebben opgeschaald, zou het logisch zijn als ze hetzelfde zouden doen voor contacten in het huishouden”, aldus Ryckman. Ze wijst erop dat dit op landelijk niveau duur kan uitvallen, omdat het een flinke hap neemt uit het tuberculosebudget in landen met weinig middelen.

Limakatso Lebina, afdelingshoofd klinische proeven bij het Africa Health Research Institute in Zuid-Afrika, noemt het onderzoek cruciaal omdat het aantoont dat preventieve tuberculosebehandeling niet alleen medisch nut heeft, maar ook economisch steek houdt.

“Ongeveer de helft van de getroffen families kampt met torenhoge kosten. Minstens een vijfde van hun jaarlijkse inkomen uit de periode van vóór de ziekte, gaat dan naar de behandeling van tuberculose”, legt Lebina uit.

Kosten voor patiënt moeten omlaag

Hoewel preventieve tbc-behandeling het risico echt wel verkleint, zegt Lebina dat het weinig wordt toegepast: slechts drie procent van de tbc-contacten in het gezin heeft deze behandeling gekregen.

“Elk gezondheidssysteem moet meer doen om dat cijfer omhoog te krijgen”, vindt Lebina. “Bijvoorbeeld door bewustmaking binnen de gemeenschap, bijscholing van gezondheidswerkers en door te zorgen voor voldoende voorraad.” 

Ze dringt er bij Afrikaanse landen op aan om de financiering van tbc-programma's te verhogen om de impact van covid-19 op zulke programma’s te keren. Tegelijk vraagt Lebina meer focus op het vinden van actieve tbc-gevallen, met systematische screening en meer programma's op lokaal niveau.

“Zolang de kosten voor patiënten hoog zijn, alleen al voor het stellen van een diagnose, zullen we veel mensen met niet-vastgestelde, besmettelijke tuberculose onder de bevolking blijven hebben”, besluit Lebina. 

“De strijd tegen tuberculose moet zich richten op kostenbesparende initiatieven en sociaal-economische steun voor getroffen mensen.”

-

Dit artikel is eerder verschenen bij IPS-partner SciDev.