Zonnelampjes beschermen vrouwen in vluchtelingenkampen

De zestien jaar oude Kaira glimlacht als ze de doos opent waarin een zonnelampje zit in de vorm van een bloem. Ze bekijkt het grondig en drukt op de aan-knop. Het lampje licht op.

Kaira is een van de 1265 Ethiopische vrouwen die een zonnelampje kregen in het kader van een samenwerking tussen het IOM, het Migratieagentschap van de Verenigde Naties, en de organisatie Little Sun. De vrouwen zijn allemaal afkomstig uit Dolo Ado en Dolo Bay, onderontwikkelde streken in Ethiopië, nabij de grens met Somalië. Naast het gebrek aan infrastructuur houdt ook extreme droogte deze regio al een tijdlang in de ban.

Onveilig voor vrouwen

De droogte heeft er de oogst aangetast en tot waterschaarste geleid. In maart en april van dit jaar alleen al zijn 60.000 mensen weggetrokken uit deze steek.

Ze kwamen terecht op plekken waar informele kampen werden opgezet met geïmproviseerde tenten, met amper water en weinig sanitaire voorzieningen. In deze kampen is er ook weinig of geen elektriciteit noch verlichting, met als gevolg dat het er vaak onveilig is, zeker voor vrouwen en jonge kinderen.

In april 2017 was 99 procent van de gemelde problemen met veiligheid in de 252 opvangkampen te wijten aan een gebrek aan verlichting.

Waardigheidskits

Van de 456.081 ontheemden in deze regio is de helft vrouw. Vaak reizen ze alleen, zonder de bescherming van een echtgenoot of van familie. Dat maakt deze vrouwen en meisjes extreem kwetsbaar voor seksueel geweld.

Van de ontheemden die in kampen wonen nabij de grens van Somalië zijn ook nog eens 8000 vrouwen zwanger, 500 van hen zijn jonger dan 18 jaar. 11.272 vrouwen geven borstvoeding aan hun baby’s. Dit maakt deze groep nog meer kwetsbaar en met nog meer nood aan specifieke hulp.

Als ze vluchten, nemen ze enkel het meest essentiële met zich mee. Persoonlijke zaken zoals kleding en hygiënische middelen laten ze meestal achter. Daarom voorziet het IOM in zogenaamde ‘waardigheidskits’, een pakketje met ondergoed, maandverband, zeep, een kam en kleding. In de kit zit eveneens het Little Sun-zonnelampje.

Schoolwerk

De huishoudelijke taken van deze vrouwen stoppen niet als de zon ondergaat. Koken, voor de kinderen zorgen en wassen gebeurt na zonsondergang soms in het licht van een vuur of een vervuilende en dure kerosinelamp. De zonnelampjes zijn dus een welkom alternatief voor deze vrouwen.

Met het lampje dat aan een band hangt en ze rond de nek dragen, kunnen meisjes ook ’s avonds hun schoolwerk doen.

Little Sun is een sociaal project dat in 2012 werd gelanceerd door de Deense kunstenaar Olafur Eliasson en ingenieur Frederik Ottesen. Het heeft als doel om duurzame en veilige verlichting te brengen naar de 1,1 miljard mensen die wereldwijd afgesloten leven van het elektriciteitsnet. Als een antwoord op het toenemende aantal mensen op de vlucht is Little Sun een samenwerking aangegaan met hulporganisaties om ook deze mensen in verlichting te voorzien.