Impact van extreem weer op havens kan wereldhandel hard treffen

De studie in het tijdschrift Nature Climate Change waarschuwt dat de systemische gevolgen van de klimaatverandering havens en economieën wereldwijd zullen raken, ook al worden de lokale havens niet rechtstreeks getroffen door extreme weerfenomenen.

Overzeese handel zou jaarlijks een verlies van 81 miljard dollar riskeren, het merendeel door domino-effecten waar een land geen vat op heeft. Denk aan delen van Noord-Europa, het westen van de Verenigde Staten, Zuid-Australië, het Midden-Oosten en West-Afrika, die erg afhankelijk zijn van Oost-Aziatische havens.

Oekraïnse graanhavens

Risico’s als gevolg van buitenlandse afhankelijkheid van havens worden vaak over het hoofd gezien, menen de auteurs. Dat werd ook pijnlijk duidelijk toen de Oekraïense graanhavens plotseling dichtgingen als gevolg van de Russische invasie.

Als we verstoringen van afhankelijke havens, van de handelsstromen en wereldwijde toeleveringsketens mee in rekening brengen, bedraagt de totale potentiële risicokost volgens de onderzoekers minstens 122 miljard dollar aan economische activiteit. "Dit bewijst hoe belangrijk het is om deze zogenaamde systeemrisico's te becijferen, en niet alleen te kijken naar de lokale schade aan de infrastructuur als gevolg van extreem weer”, stelt hoofdauteur Jasper Verschuur van Oxford’s Environmental Change Institute.  

Volgens het onderzoek lopen Taiwan, Macau, Hong Kong en een aantal kleine eilandstaten in ontwikkeling het grootste gevaar. “Ze zijn afhankelijk van een klein aantal regionale havens die bijzonder gevoelig zijn voor klimaatextremen, met beperkte flexibiliteit in het systeem om goederen om te leiden in geval van verstoringen”, aldus Verschuur.

Publiek goed

Landen moeten alternatieve handelsroutes of partners zoeken, en de werking van hun havens beter beschermen tegen zulke schokken, luidt de aanbeveling in de studie. De auteurs benadrukken ook dat landen moeten samenwerken om de risico’s voor wereldwijde netwerken en toeleveringsketens te beperken.

“De urgente aanpassing van havens aan de klimaatverandering mag gerust beschouwd worden als mondiaal publiek goed. Dat kan helpen om de broodnodige klimaatfinanciering voor deze over het hoofd geziene sector vrij te maken”, concludeert Verschuur.

Een eerdere analyse van dezelfde onderzoekers toonde al aan dat fysieke schade aan havens door stormen, overstromingen en andere klimaatextremen kan oplopen tot bijna 8 miljard dollar per jaar.