Gelekt VN-rapport: wereld faalt op gebied van natuurbescherming

Uit een voorlopige versie van de vijfde editie van de Global Biodiversity Outlook, die kon worden ingekeken door de nieuwssite Climate Home News, blijkt dat geen van de twintig biodiversiteitsdoelstellingen volledig is gehaald. De doelen werden in 2010 afgesproken op een biodiversiteitstop het Japanse Aichi.

Het rapport, dat is opgesteld door het VN-Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD), geeft een samenvatting van de toestand van de natuur en biodiversiteit wereldwijd.

De finale versie van het rapport zal naar verwachting volgende week dinsdag worden vrijgegeven, na beoordeling door onderhandelaars, met reflecties over de weg vooruit en hoe de herstelpakketten van covid-19 kunnen helpen bij het bereiken van biodiversiteitsdoelstellingen.

Nieuwe doelen

De publicatie komt midden in de voorbereidingen  op een nieuwe reeks biodiversiteitsdoelstellingen voor na 2020, die gefinaliseerd moeten worden op een internationale top in het Chinese Kunming. Die top was gepland voor oktober, maar is voorlopig verplaatst naar mei 2021 vanwege de covid-19-pandemie. Een voorstel om ten minste 30 procent van het land en de zeeën in de wereld te beschermen, vormt de basis van de onderhandelingen.

Waarnemers bij die voorbereidende besprekingen uitten hun bezorgdheid dat er weinig vooruitgang is geboekt bij het mobiliseren van financiering om de nieuwe doelen te bereiken, en vrezen een herhaling van de mislukking van Aichi als er niet meer middelen worden toegezegd.

Matige vooruitgang

In het rapport wordt de voortgang beoordeeld op elk element van de Aichi-doelstellingen. Van de 44 beoordeelde subdoelen worden er 20 gerangschikt als "slecht", 19 als "matig" en slechts 5 als "goed".

Uit de evaluatie blijkt dat biodiversiteit nog niet in de reguliere besluitvorming wordt opgenomen, dat schadelijke subsidies niet op een zinvolle schaal zijn afgeschaft en dat de biodiversiteit blijft afnemen op plaatsen waar voedsel en hout worden geproduceerd.

Het verlies en de achteruitgang van habitats "blijft zorgwekkend hoog", stelt het rapport, ook in oerbossen en draslanden. Vorig jaar waarschuwde een belangrijk wetenschappelijk rapport van het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (Ipbes) ook al dat het uitsterven van soorten versnelt, waarbij ecosystemen achteruitgaan met een snelheid die ongekend is in de menselijke geschiedenis.

Hoewel de meeste landen nationale doelen hebben aangenomen in overeenstemming met de Aichi-doelen, komt “de som van de collectieve ambitie van nationale doelen niet in de buurt van de wereldwijde ambitie”. Er blijven ook hiaten bestaan in de beschikbare gegevens voor ontwikkelingslanden die rijk zijn aan biodiversiteit, stelt het rapport

Gender en middelen

Zo bleek uit een studie van 106 kleinschalige visserijen over de hele wereld dat het oogsten van schelpen en andere ongewervelde dieren door vrouwen grotendeels werd genegeerd, wat leidde tot een onderschatting van de totale vangst.

"De essentiële rol van vrouwen bij het ondersteunen van acties voor behoud en duurzaam gebruik van biodiversiteit wordt consequent ondergewaardeerd", concludeert het rapport.

De auteurs geven ook goede voorbeelden, zoals een programma in Niger om de landbouwproductiviteit te verbeteren en land te herstellen, dat zowel op vrouwen als mannen was gericht. De regio zag de geleidelijke terugkeer van dieren in het wild, zoals knaagdieren, vogels, reptielen en zoogdieren.

Als toekomstige beleidsbeslissingen niet meer rekening houden met genderkwesties, kan dat langetermijninspanningen ondermijnen om de achteruitgang en het uitsterven van soorten te stoppen en ecosystemen in staat te stellen zich tegen 2050 te herstellen, aldus het rapport.

Intussen zijn de financiële middelen voor de uitvoering van de Aichi-doelstellingen wel toegenomen, maar deze blijven "ontoereikend" en "ontbreekt het vooral in de rijkste landen aan biodiversiteit en bedreigde soorten".

Trend keren

Het CBD waarschuwt dat het niet halen van de Aichi-doelstellingen ook de Duurzame Ontwikkelingsdoelen tegen 2030 bedreigt, en de klimaatinspanningen ondermijnt. Bijna een derde van de emissiereducties die nodig zijn om te voldoen aan de doelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs om de opwarming van de aarde "ruim onder 2 graden Celsius" te beperken, zou kunnen komen van op de natuur gebaseerde oplossingen.

Het is niet te laat om de trend te keren, als de inspanningen voor natuurbescherming worden vergroot en beschermde gebieden worden uitgebreid, stelt het rapport. Dat vereist echter "een heruitvinding van de manier waarop we gezamenlijk produceren, consumeren en leven".

Zo moet de voedselzekerheid gehandhaafd en verbeterd worden zonder op grote schaal bossen en ecosystemen om te zetten in landbouwgrond, moet matige vleesconsumptie aangemoedigd worden, moeten stedelijke gebieden vergroend worden, zoetwaterecosystemen beter beschermd en de klimaatverandering aangepakt worden.