Afrika meet ondernemersklimaat met gloednieuwe index

De lancering in Kaapstad vond plaats in aanwezigheid van Afrikaanse ministers, onderzoekers, beleidsmakers, investeerders en ondernemers. De eerste African Entrepreneurial Ecosystem Index  (AEEI) is samengesteld door een internationaal team van wetenschappers onder leiding van de Innovation for Policy Foundation (I4Policy) en de universiteit van Stellenbosch.

De tool wil nuttige informatie bieden over het ondernemersklimaat in Afrikaanse landen en de hervormingsbereidheid van landen om de condities voor ondernemen en duurzame ontwikkeling te verbeteren.

Zeven uitdagingen

“Met de African Entrepreneurial Ecosystem Index kunnen we voor het eerst een overzicht en inzicht geven in de enorme diversiteit in de omstandigheden voor ondernemerschap in Afrika”, zegt Erik Stam van de Utrecht University School of Economics, die meewerkte aan de ontwikkeling.

De AEEI brengt de kernelementen van ecosystemen voor ondernemerschap samen. Dat zijn in totaal zeven uitdagingsgebieden voor ondernemerschap in Afrika, legt Stam uit.

Die variëren van governance (de kwaliteit van de rechtsstaat maar bijvoorbeeld ook hoe makkelijk het is om een bedrijf te registreren) en cultuur (de mate van vertrouwen en andere variabelen in ondernemerschapscultuur) tot support (de mate waarin er supporthubs zijn of mensen over netwerken beschikken). “Andere kernelementen zijn menselijk kapitaal, financiën toegang tot de markt en de fysieke infrastructuur”, zegt hij.

Doorkijk

De ontwikkelaars van de index brachten verschillende databronnen bij elkaar om een vergelijkbaar en voldoende dekkend overzicht te maken. “Dat was in Afrika een veel grotere uitdaging dan bijvoorbeeld in Europa”, zegt Stam. “Bovendien moet je je afvragen of wat je in Europa gewend bent te doen, wel past in de lokale context in Afrika. Maar daar is nu echt iets moois uitgekomen.”

De AEEI omvat complete data van 27 van de 54 landen. Voor de ontbrekende landen waren niet voldoende data beschikbaar om de index te construeren.

De index geeft voor elk land een eerste doorkijk in de kwaliteit van het ecosysteem voor ondernemerschap. Stakeholders in het land kunnen op hun beurt de zwakste schakels identificeren en daarmee aan de slag gaan om die te verbeteren.

Top vijf

In de top vijf zien we Mauritius bovenaan staan en Zuid-Afrika, Tunesië en Marokko als runners up. Zopas nog lanceerde Marokko met “l’Offre Maroc” een plan om investeerders aan te trekken met een opvallend aanbod: een miljoen hectare land voor de ontwikkeling van groene waterstof. 

Uit de index blijkt bijvoorbeeld ook dat Tunesië het erg goed doet de laatste tien jaar. Maar evengoed wordt duidelijke dat bijvoorbeeld support en markttoegang er nog relatief zwak zijn. “Daar liggen dus nog uitdagingen”, zegt Stam.

Jonge bevolking

Het Afrikaanse continent heeft een jonge en groeiende bevolking, en is rijk aan hulpbronnen van  grote waarde. “We zien daarin een grote diversiteit in de kwaliteit van ondernemerschapsecosystemen, waarmee deze kansen kunnen worden omgezet in welvaart voor allen”, zegt Stam.

Het is de bedoeling dat de indexering ieder jaar herhaald wordt. Niet alleen om de data voor academisch gebruik publiek te maken maar zeker ook om de gegevens steeds gebruiksvriendelijker te kunnen aanbieden.