Inheemse stammen leiden protest tegen Canadese teerzanden

De Keystone XL-pijpleiding moet de olie uit Canada dwars door de VS naar de Golf van Mexico transporteren. Ze doorkruist daarbij waardevolle ecosystemen. Maar vooral de olie die ze vervoert is controversieel omdat die afkomstig is uit de bijzonder vervuilende teerzanden in Canada. Die eisen niet alleen een hoge tol van het milieu en de lokale inheemse bevolkingsgroepen, maar hebben ook een enorme klimaatimpact.

De Athabasca Chipewyan, een stam in Alberta, protesteerde al tegen de schade aan het ecosysteem, een stijgend aantal kankers en het verdwijnen van diersoorten als de kariboe. De protesten krijgen ook in de VS steeds meer gevolg bij inheemse stammen. In Idaho werden begin deze maand negentien leden van de Nez Perce-stam gearresteerd toen ze verschillende blokkades opwierpen tegen het vervoer van installaties voor een olieraffinaderij.

Deel van de natuur

"Waar het op aankomt, is onze relatie met onze omgeving en ons milieu", zegt Tony Smith, een lid van de Nez Perce-stam. "Buitenstaanders denken dat ze los staan van het milieu, dat we boven de natuur staan en dat we die kunnen controleren. Maar wij geloven dat we er deel van uitmaken. Wat we het milieu aandoen, doen we onszelf aan."

Andere stammen hebben al geld gekregen van TransCanada, het bedrijf dat de oliepijpleiding bouwt, om transporten over hun land toe te staan, zegt Silas Whitman van de stamleiding van de Nez Perce. Dat is gevaarlijk, zegt hij, want er is geen aandacht voor inspraak of een impactstudie. "De Canadese industrie is eraan gewend om over inheemse bevolkingsgroepen heen te walsen", zegt hij. "We dachten dat we hun aandacht enkel zouden kunnen trekken met burgerlijke ongehoorzaamheid. Diplomatie hadden we al geprobeerd."

"Ze gebruiken onze wildernis, waar onze verdragsrechten nog altijd intact zijn. Ze gebruiken ons land om de miserie en het misbruik van inheemse stammen in Canada nog te vergroten. Wij staan op voor wie zelf het woord niet kan voeren: de vissen, het wild, het culturele erfgoed, en onze broeders in Canada die het moeilijk hebben."

Rechtbank

In februari oordeelde een rechtbank dat transporten over het land van de Nez Perce eerst de goedkeuring moeten krijgen van de stam. Maar de staat Idaho keurde toch de transporten goed, zonder de stam te consulteren. De Nez Perce maken zich sterk de strijd niet enkel op het terrein, maar ook in de rechtbank voort te zetten. Er zijn nog transporten gepland tot 18 september.

"Elke dag krijgen we meer steun", zegt Whitman. "Aanvankelijk was twee derde van de bevolking nog tegen de protesten, nu is dat aandeel gekrompen tot de helft."