Nederlandse staat verliest klimaatzaak definitief

Met het arrest komt er een einde aan een jarenlang juridisch gevecht. Duurzaamheidsorganisatie Urgenda haalde in 2015 voor het eerst het wereldnieuws toen het Nederlandse staat op de knieën dwong voor de rechtbank.

De overheid ging in beroep maar kreeg ook daar vorig jaar ongelijk. Daarop tekende de Nederlandse staat cassatieberoep aan bij de Hoge Raad, de hoogste rechtbank in Nederland. Maar ook daar heeft de Nederlandse overheid nu dus het onderspit gedolven. Daarmee is de overwinning voor de klimaatactivisten definitief.

Burgers beschermen

Net als de lagere rechtbanken wijst het vonnis er op dat het de Nederlandse staat zelf zichzelf die verplichting heeft opgelegd. In internationale klimaatverdragen stelt ze immers dat de opwarming van de aarde onder de 2 graden moet worden gehouden. En ze onderschrijft ook de wetenschappelijke conclusie dat industriële landen daarvoor 25 tot 40 procent minder broeikasgassen mogen uitstoten in 2020. Dus, oordeelt het hof, moet de staat minimum 25% uitstootvermindering halen tegen 2020.

"Met het mensenrechtenverdrag heeft het hof kunnen en mogen oordelen dat de staat verplicht is die reductie van 25 procent te behalen", stelt het vonnis. "Die plicht bestaat vanwege het risico van gevaarlijke klimaatverandering, die ook inwoners van Nederland ernstig kan treffen in hun recht op leven en welzijn.”

1,5 graad

Marjan Minnesma, directeur van Urgenda, is bijzonder blij met de uitspraak. “Dit helpt niet alleen hier om te versnellen, maar het geeft mensen in de hele wereld hoop. Als overheden niet voldoende doen om ontwrichtende klimaatverandering te voorkomen, dan kan de rechter helpen om burgers te beschermen”.

Na de aanvankelijke uitspraak in 2015 kwamen de deelnemers op de Klimaattop in Parijs bovendien overeen dat de klimaatverandering nog gevaarlijker was dan gedacht. In Parijs werd afgesproken om de opwarming "ruim" beneden de 2 graden te houden en 1,5 graad na te streven. In het kader daarvan is de 25% die de rechtbank in 2015 oplegde en nu door de Hoge Raad in stand wordt gehouden eigenlijk nog te laag, zegt Urgenda.