Jonge boompjes overleven beter in natuurlijke bossen

Jonge boompjes zijn cruciaal om bossen te herstellen of opnieuw aan te planten. Maar hoe goed doen ze het, en welke factoren helpen ze om te groeien? Om dat te weten hebben wetenschappers anderhalf jaar lang ruim vijfduizend zaailingen in Noord-Borneo gevolgd.

Ze bestudeerden een divers landschap met zowel natuurlijk bos als stukken die dertig jaar geleden zijn gekapt. Sommige van die gekapte gebieden hadden zich al natuurlijk hersteld, andere waren weer aangeplant.

Een massale fruitproductie na droogte vormde de ideale aanleiding voor het onderzoek, omdat zowel in natuurlijk als in hersteld bos heel wat zaailingen uit de grond schoten. Maar na verloop van tijd traden verschillen op tussen de gebieden: in natuurlijke, ongerepte bossen bleken aanzienlijk meer boompjes te overleven dan in herstelde gebieden.

Teleurstellend

“Dat verraste ons”, zegt Robin Hayward, onderzoeker van de Universiteit van Stirling: “Na zo’n productieve vruchtdracht in het herstelde bos is het teleurstellend dat zo weinig boompjes er kunnen overleven – zeker als je bedenkt wat dit zou kunnen betekenen voor het herstel van boomsoorten op de lange termijn.”

Volgens David Bartholomew van de Universiteit van Exeter ervaren de jonge zaailingen stress in gekapt bos. “Dat kan te wijten zijn aan veranderingen in de structuur van het bladerdak, het microklimaat en de bodem”, zegt hij. “Mogelijk zijn de huidige herstelbehandelingen onvoldoende om die stress te elimineren. Vooral zeer gespecialiseerde soorten lijken moeite te hebben om te overleven, waardoor gemeenschappen met een verminderde soortendiversiteit overblijven in vergelijking met intacte bossen.”

Dat baart zorgen over de huidige manier waarop bossen hersteld worden, zeggen de onderzoekers. Ze willen nu verder onderzoek doen naar de mechanismen achter de hogere sterfte. Wel is al duidelijk, zeggen ze, dat herstelprojecten zorgvuldig gepland en gemonitord moeten worden om op de lange termijn zowel de biodiversiteit ten goede te komen als om CO2 uit de atmosfeer te halen.

De studie is verschenen in Global Change Biology.