Farmaceutische industrie moet klinisch onderzoek in Afrika steunen (OPINIE)

Afrika maakt een ongeziene groei mee, zowel qua bevolking als qua economische cijfers

Tijdens de covid-pandemie is gebleken dat er ook een kritische massa van expertise en capaciteit voor medische innovatie aanwezig is die kan bijdragen aan de wereldwijde volksgezondheid.

Deze factoren moeten een katalysator zijn om klinisch onderzoek en medische proeven in heel Afrika te versterken en uit te breiden, zeker gezien de opmars van zowel verwaarloosde tropische ziekten als niet-overdraagbare aandoeningen.

Vaccinongelijkheid

Volgens Clinicaltrials.gov is Afrika goed voor ongeveer 4 procent van de wereldwijde klinische onderzoeken. Hoewel rapporten soms als “Afrikaans” worden geclassificeerd, zijn gerandomiseerde klinische onderzoeken zelden continentbreed. Veel landen zijn zelfs in geen enkel onderzoek vertegenwoordigd.

De ontdekking van geneesmiddelen wordt ook niet altijd afgestemd op de behoeften van de volksgezondheid, waardoor innovatie op het gebied van gezondheid onder Afrikaanse leiding wordt beperkt.

Om vaccins, medicijnen en medische instrumenten beter te laten werken, moeten ze worden getest op groepen mensen die dezelfde epidemiologische en demografische kenmerken hebben als de mensen die de behandeling zullen krijgen.

De afgelopen jaren heeft Afrika meer inspanningen geleverd om zijn bijdrage aan de ontwikkeling van vaccins te vergroten. Er is echter nog veel werk aan de winkel om het Afrikaanse aandeel in de wereldwijde ontwikkeling van vaccins op te krikken van de huidige 0,1 procent.

Die ongelijkheid kan worden toegeschreven aan verschillende op elkaar inspelende uitdagingen. Daartoe behoren onvoorspelbare regelgevende instellingen, dubbel werk vanwege slechte coördinatie tussen belanghebbenden, beperkte infrastructuur, slechte markttoegang en gebrek aan financiering.

De problemen zijn uitgebreid gedocumenteerd door onder meer de Pan African Clinical Trials Registry en de Clinical Trials Community.

Waarom capaciteitsontwikkeling cruciaal is

Medisch onderzoek onder Afrikaanse leiding en duurzame capaciteitsopbouw op het gebied van klinisch onderzoek en medische proeven zijn essentieel om de specifieke uitdagingen van Afrika op het gebied van gezondheidszorg aan te pakken.

Het opbouwen van een kritische massa aan expertise door middel van training, infrastructuurontwikkeling, toegang tot technologie en langetermijnfinanciering zijn de ingrediënten voor de deelname aan klinisch onderzoek en proeven op te schalen. Dat draagt bovendien bij aan de ontdekking en ontwikkeling van doeltreffende vaccins, diagnostische testen en geneesmiddelen op maat.

Bestaande sterke punten en capaciteiten moeten worden benut via eerlijke partnerschappen, zo kan een adequate toewijzing en benutting van middelen een maximaal effect beogen.

Covid-19 onderstreepte de noodzaak van een multisectorale aanpak overheen heel Afrika. Dit diende als een voorbeeld van hoe samen te werken tijdens noodsituaties. Er werden veel levens gered dankzij initiatieven waarbij samenwerkingen vanuit verschillende industrieën, als onderdeel van een gecoördineerde respons, optimaal benut werden.

Een zo’n multisectoraal initiatief in Afrika is het Partnerships for African Vaccine Manufacturing-project (PAVM), dat samenwerkt met farmaceutische bedrijven om de ontwikkeling en productie van vaccins te stimuleren door middel van technologieoverdracht, ondersteuning van intellectueel eigendom, handel en lobby-activiteiten.

Daarnaast is er de H3D Foundation, die een partnerschap is aangegaan met de International Federation of Pharmaceutical Manufacturers & Associations (IFPMA) om geneesmiddelenonderzoek en -ontwikkeling in Afrika te bevorderen. De African Pharmaceutical Technology Foundation versterkt dan weer bilaterale initiatieven om geneesmiddelen lokaal te produceren. Zo is er een partnerschap tussen BioNTech en het Pasteur Instituut in Senegal om covid-19-vaccins te produceren.

De rol van de farma-sector

De farmaceutische industrie heeft geleerd dat vooruitgang alleen mogelijk is als er meer wordt samengewerkt en als er duidelijke prioriteiten worden gesteld, zowel in Afrika als in andere ondervertegenwoordigde regio’s.

De farmaceutische bedrijfsmodellen zijn gericht op de productie van winstgevende nieuwe geneesmiddelen om bestaande en opkomende ziekten te voorkomen en te behandelen. Zo groeit de marktwaarde van het bedrijf.

Dat is echter niet altijd in overeenstemming met de wens van patiënten om ononderbroken en betaalbare toegang te krijgen tot gezondheidszorg.

Afrika als continent blijft een belangrijke markt voor medicijnen en medische apparatuur van grote farmaceutische bedrijven en fabrikanten in hoge-inkomenslanden. Bedrijven beginnen stilaan de overdracht van middelen, kennis en technologie te vergemakkelijken om op lange termijn lokale capaciteit op te bouwen.

Volgens een VN-rapport is de Afrikaanse farmaceutische sector meer dan verdrievoudigd: van 19 miljard dollar in 2012 tot 66 miljard dollar in 2022. Daarmee is het volgens de VN de snelst groeiende markt ter wereld.

De verwachte groei van de industrie biedt de mogelijkheid om miljoenen banen te creëren en het leven van Afrikanen en hun gezinnen te verbeteren.

Samenwerking

Instellingen zoals de Africa Centres for Disease Control en het African Medicines Agency hebben het mandaat gekregen om samen te werken met spelers uit de industrie om een eerlijk kader te uit te tekenen voor de levering van nieuwe producten voor de Afrikaanse patiënt. Dat vereist een sterke betrokkenheid van de belangrijkste belanghebbenden, regelgevend toezicht en een eerlijke samenwerking.

De Science for Africa Foundation heeft onlangs een nieuw project aangekondigd: een initiatief dat samenwerking zal bevorderen voor klinische onderzoekscapaciteit in Afrika. Het moedigt ook actieve deelname van de industrie aan via initiatieven zoals het Clinical Trials Community Africa Network. Dat moet de capaciteit voor klinisch onderzoek in Afrika zichtbaar maken en toegang verstrekken tot netwerken voor klinisch onderzoek en epidemiologische gegevens.

De groei van de farmaceutische industrie in Afrika heeft aangetoond dat de farmaceutische industrie innovatie en wereldwijde volksgezondheid kan stimuleren door samenwerking. De farmaceutische industrie moet prioriteit geven aan toegankelijke gezondheidszorg door te investeren in duurzame lokale capaciteit, samenwerking en afstemming op de Afrikaanse behoeften op het gebied van volksgezondheid.

- 

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen bij IPS-partner SciDev.