VN-milieuorganisatie maakt lokale gemeenschappen in Haïti veerkrachtiger door mangroven te herstellen

Haïti is het armste land van het westelijk halfrond en staat op plaats 170 van de 189 landen in de Human Development Index van de Verenigde Naties. De UNEP gaat de inzet voor het herstel van ecosystemen in Haïti verstevigen, door samen te werken met lokale gemeenschappen. Het zal zich richten op herstel van rivieroevers en mangrovebos, en de bescherming van het laatste ongerepte nevelwoud dat het land nog kent.

Hoewel bedreigd, “herbergen de bossen van Haïti een ongelooflijke biodiversiteit, en het behoud en de verbetering van deze gebieden vergroot hun veerkracht tegen een veranderend klimaat en het welzijn van de gemeenschappen die van hen afhankelijk zijn voor voedsel, levensonderhoud en andere diensten”, zegt regionaal UNEP-directeur Leo Heileman .

Biodiversiteit onder druk

Volgens de International Union for Conservation of Nature (IUCN) worden 12 soorten vogels, 28 plantensoorten, 46 amfibiesoorten, 15 vissoorten en ongeveer 10 soorten reptielen en zoogdieren met uitsterven bedreigd in de Caribische eilandstaat die 11,3 miljoen inwoners huist.

De belangrijkste reden hiervoor is ontbossing, veroorzaakt door gemeenschappen die op zoek zijn naar grondstoffen, en vooral naar hout als brandstof om mee te koken.

Al in 1925 was de helft van de oorspronkelijke bossen van Haïti (dat samen met de Dominicaanse Republiek het eiland Hispaniola vormt) verwoest, en tegen het einde van de vorige eeuw was 98 procent van het bosgebied van het land aangetast.

Van het Haïtiaanse land wordt volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties iets meer dan de helft - 1,8 miljoen hectare - beschouwd als landbouwgrond en zo’n 360.000 hectare, 13 procent van de oppervlakte, beslaat de getroffen bosgebieden.

Om zogenoemde ‘biodiversiteitshotspots’ te behouden, begon Haïti al in 1968 beschermde gebieden aan te leggen. Daarvan zijn er momenteel 26, waarvan de helft is gecreëerd met hulp van de UNEP. In totaal beslaan deze gebieden 7 procent van het landoppervlak en amper 1,5 procent van de wateren.

Verdwenen kikker

Haïti sloot zich net als Cuba, Puerto Rico en de Dominicaanse Republiek ook aan bij de Corredor Biológico en el Caribe (CBC), een organisatie die zich inzet voor de verbinding van de verschillende ecosystemen.

UNEP concentreert zich met haar werk op het zuidwesten van Haïti, deel van het langgerekte schiereiland Tiburon, dat het Macaya National Park omvat inclusief haar ongerepte nevelwoud, de stranden van Port Salut en Vaca Island, en de mangroven van de kustregio La Cahouane.

Een voorbeeld van het natuurbehoud, stelt de UNEP, is de beschermde status die werd toegekend aan de kleine macaya-kikker (Eleutherodactylus thorectes), waarvan sinds 1991 werd aangenomen dat deze was verdwenen totdat het kikkertje in 2011 weer werd gevonden in het park dat zijn naam draagt.

Herbebossing

In de regio La Cahouane lanceerde UNEP een initiatief voor behoud en herstel van mangroven, aangezien die van vitaal belang zijn voor een stabiele kustlijn, om de paaigronden voor vis in stand te houden en voor de productie van stuifmeel en nectar voor mangrovehoning.

In totaal roept UNEP op tot herbebossing van 141 hectare grond in gebieden die zijn blootgesteld aan kustrisico’s en overstromingen. Een strook van 170 kilometer langs rivieroevers is al herbeplant met bamboe om bodemerosie te voorkomen. En op een gebied van 10 vierkante kilometer zijn fruitbomen en andere boomsoorten geplant.

“Al deze interventies laten het vermogen zien van lokale gemeenschappen om oplossingen te vinden en uit te voeren die de verbetering van levensonderhoud combineren met veerkracht en bescherming en herstel van de natuur”, vertelt Fabien Monteils, UNEP-vertegenwoordiger in de Haïtiaanse hoofdstad.

Om toegang tot de nodige financiering te vergemakkelijken, heeft UNEP het Haïtiaanse Fonds voor Biologische Diversiteit opgericht. “Maar er is meer nodig: we zien dat steeds meer gemeenschappen zich aansluiten, omdat dit een manier is voor Haïtianen om aan armoede en klimaatrampen te ontsnappen”, aldus Monteils.

De programma’s van de UNEP in Haïti vallen binnen het VN-decennium van het Ecosysteemherstel (2021-2030).