Indonesië en Oost-Timor: race tegen de klok om nieuwe corona-uitbraak te stoppen na zware overstromingen

Oost-Timor is in de greep van een nieuwe golf coronabesmettingen na een jaar van pogingen het virus onder controle te houden. Het officiële aantal coronabesmettingen is de afgelopen maand vertienvoudigd, van iets meer dan honderd tot bijna duizend gevallen. Deze stijging vormt een grote bedreiging voor het kwetsbare zorgsysteem van het land.

Oostelijk Indonesië en buurland Oost-Timor werden ruim een week geleden opgeschrikt door de tropische cycloon Seroja, een van de krachtigste stormen ooit in de regio. Volgens de autoriteiten van beide landen zijn er al tweehonderd mensen om het leven gekomen door de gevolgen van de storm. Sinds zondag 4 april leidden zware stortregens er tot overstromingen en modderstromen.

33.000 slachtoffers

Duizenden huizen werden verwoest en meer dan 33.000 mensen zijn rechtstreeks getroffen door de overstromingen en aardverschuivingen. Er worden nog tientallen mensen vermist. Autoriteiten beschrijven de overstromingen als de ergste die Oost-Timor en delen van Oost-Indonesië in meer dan veertig jaar gezien hebben.

Overstromingen en aardbevingen (vaak veroorzaakt door vulkaanuitbarstingen) zijn niet ongewoon in het oostelijke deel van de Indonesische archipel en Oost-Timor, maar cyclonen van deze hevigheid zijn tot nu toe zeldzaam – al nemen ze de laatste jaren toe in frequentie. Veel gebieden waren onvoldoende voorbereid op de extreme weersomstandigheden.

Indonesische klimaatactivisten waarschuwen dat Indonesië (en zeker de armere gebieden) alsmaar kwetsbaarder wordt voor de gevolgen van klimaatverandering. Dat de overheid veel milieumaatregelen terugdraait, maakt de situatie nog erger, zeggen ze. Zo keurde de regering in november een wetswijziging goed die milieuregelgeving verzwakt ten gunste van verdere ontwikkeling van het bedrijfsleven. De wet maakt het onder meer gemakkelijker voor mijnbouwbedrijven om zonder vergunning in bosgebieden te opereren.

Race tegen de klok

Directeur van het Rode Kruis in Oost-Timor Madalena da Costa Hanjan Soares vertelt hoe mensen door de verschillende rampen tegelijk worden getroffen: “Het is hartverscheurend om te zien dat mensen moeten kiezen tussen een veilig onderkomen, voldoende voedsel en water, óf proberen de verspreiding van het coronavirus te voorkomen.”

Ze vervolgt: “Onze vrijwilligers zijn speciaal opgeleid en doen er alles aan om te voorkomen dat Covid-19 zich verder verspreidt. Maar het is een race tegen de klok. Hoe langer mensen in dit soort tijdelijke onderkomens moeten verblijven, hoe groter het risico op een massa-uitbraak.”

Reddingsteams van het Rode Kruis zoeken in Oost-Timor en Indonesië naar overlevenden, hebben mensen geëvacueerd en bieden hulp aan in de vorm van onder meer voedsel, dekens, dekzeilen, kleding en hygiëneproducten. De organisatie spant zich in om te voorzien in veilig drinkwater en hygiëne, om het uitbreken van ziekten te helpen voorkomen.

Indonesië is het op een na zwaarst getroffen land in Azië, met meer dan anderhalf miljoen geregistreerde gevallen van Covid-19 en meer dan vierduizend nieuwe infecties per dag.

Extra harde klap na pandemie

“Het verlies van mensenlevens is tragisch en komt als een harde klap voor gezinnen die al uitgeput en overweldigd zijn door de Covid-19-pandemie”, zegt Sudirman Said, secretaris-generaal van het Indonesische Rode Kruis. “Onze teams werken de klok rond om naar overlevenden te zoeken, om voedsel, water en andere hulp te bieden en tegelijkertijd de mensen te beschermen.”

Covid-19 put het zorgsysteem in Indonesië en Oost-Timor volledig uit, vertelt Jan Gelfand, hoofd van het Internationale Rode Kruis in Indonesië. “Verdere uitbraken van Covid-19 of andere dodelijke ziekten zoals cholera, dysenterie en knokkelkoorts kunnen de druppel zijn die de emmer doet overlopen.”

“In sommige delen van de wereld lijken schoon water, zeep en mondkapjes misschien kleinigheden, maar als Covid-19 ons iets heeft geleerd, is het dat juist die kleine dingen veel levens redden”, zegt hij. “Alles moet in het werk worden gesteld om deze essentiële zaken naar mensen toe te brengen, zodat ze kunnen worden beschermd nadat ze deze dodelijke overstromingen hebben overleefd.”