Mijnbouw baalt van linkse verkiezingsoverwinning in Peruaans Eldorado

Van de stemmen die bij de regionale verkiezingen op 3 oktober werden uitgebracht, is in Cajamarca inmiddels bijna 97 procent geteld. Van de kandidaten voor het voorzitterschap voor de regionale regering heeft Santos voorlopig 31 procent van de stemmen achter zijn naam; zijn naaste concurrente Beltina González maar 12,8 procent. Als Santos hoger dan 30 procent scoort, is er geen tweede ronde nodig.

Communist

"Dat is heel slecht nieuws", zegt Hans Flury, voorzitter van het machtige ondernemersverband SNMPE. "Santos staat bekend als een tegenstander van de mijnbouw. En hij is een overtuigde communist." Santos is de leider van de Beweging van Sociale Bevestiging (MAS), een partij die sociale bewegingen, boerenorganisaties en actiegroepen verenigt en onder meer ook onderdak biedt aan de Peruaanse communisten. Volgens Flury is Santos ook lid van die communistische partij, Patria Roja.  

Santos is een van de volksleiders die de afgelopen jaren in Cajamarca het verzet organiseerden tegen mijnbouwprojecten die niet op instemming van de plaatselijke bevolking konden rekenen. Wettelijk gezien kunnen mijnbouwbedrijven maar aan de slag als ze het akkoord hebben van de omwonenden, maar de regering in Lima is daar heel soepel in om geen investeerders af te schrikken. Daardoor komt het vaak tot plaatselijke conflicten.

"Als de bedrijven de wet respecteren, moeten ze geen angst hebben", zegt Santos. "De mensen hebben voor ons gestemd omdat ze erop vertrouwen dat we hun belangen zullen doen respecteren. Als dat niet zo was, hadden ze wel gestemd voor de kandidaten die aan de kant van de mijnbouwbedrijven staan."

Yanacocha

Cajamarca is onder meer bekend door de Yanacocha-ader, de grootste goudader in heel Zuid-Amerika. Dat goud wordt vooral bovengehaald door het Amerikaanse Newmont Mining Corporation, dat al verwikkeld was in talloze conflicten met de mensen die in de omgeving van haar mijnen leven.

Het kwam onder meer tot hevige protesten tegen plannen die Newmont in 2004 bekend maakte om de rijke goudvoorraden onder de Quilish te exploiteren, een heuvel in de buurt van de stad Cajamarca,. De omwonenden maakten zich zorgen dat de mijnbouwactiviteiten de waterlopen in de streek zouden vervuilen. Santos was één van de leiders van het protest. Uiteindelijk moest Newmont de plannen afblazen.

Naast Newmont zijn ook andere grote mijnbouwbedrijven als het Zuid-Afrikaanse Gold Fields en het Britse Anglo American Michiquillay actief in Cajamarca. De Peruaanse grondstoffenregio's worden wel degelijk beter van al de mijnbouwactiviteiten op hun territorium. Via een nationaal mechanisme dat de opbrengsten van licenties en belastingen in de mijnbouwsector verdeelt, kreeg Cajamarca de voorbije jaren tot 82 miljoen euro per jaar. "Maar de verdeling van die middelen gebeurt slecht en het geld komt niet ten goede van de bevolking", zegt Santos. De armoede in de regio blijft heel groot. "Er is ook geen capaciteit om veel met dat geld te doen. Het probleem is dat alles in Cajamarca draait om wat de mijnbouwbedrijven doen of laten. Maar daar zal gauw een einde aan komen."

"We zijn voor investeringen in de mijnbouw, maar dan zonder de bevolking te vertrappen en het milieu te vervuilen, en met respect voor de plaatselijke boeren", zegt Santos.