Macht VN in Ivoorkust is beperkt

Volgens hoofdstuk VII van het VN-charter heeft de Veiligheidsraad het recht te interveniëren als er een bedreiging is voor de internationale vrede en veiligheid. Maar is de crisis in Ivoorkust een dergelijke bedreiging? En kunnen de VN met goedkeuring van de Veiligheidsraad militair ingrijpen om de winnaar van de verkiezingen aan de macht te helpen?

Woordvoerder Farhan Haq van de VN zegt in een reactie dat zijn organisatie "handelt in overeenstemming met het mandaat van de Veiligheidsraad."

De Veiligheidsraad heeft niet alleen steun uitgesproken voor secretaris-generaal Ban Ki-moon, maar ook het geweld tegen VN-militairen "scherp veroordeeld'. Er zijn meer dan negenduizend VN-militairen in Ivoorkust.

Huurlingen

Ban waarschuwde gisteren dat de situatie in Ivoorkust steeds explosiever wordt. "Het risico bestaat dat er opnieuw een burgeroorlog uitbreekt." De vredesmissie in Ivoorkust heeft bevestigd dat huurlingen, inclusief voormalige strijders uit Liberia, gerekruteerd zijn om bepaalde bevolkingsgroepen aan te vallen.

Volgens Ban schenden de VN de soevereiniteit van Ivoorkust niet. "De VN staan aan de kant van Afrika bij deze poging om een democratisch proces te ondermijnen en de wil van het Ivoriaanse volk te negeren."

De internationale gemeenschap keerde zich in grote meerderheid tegen president Laurent Gbagbo, die duidelijk als verliezer uit de verkiezingen van vorige maand kwam.

De winnaar, Alasanne Quattara, een voormalige VN-functionaris bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF), krijgt steun van de VN en diverse regionale organen, inclusief de Afrikaanse Unie (AU), de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) en de Europese Unie (EU).

Gbagbo weigert echter de macht af te staan en wordt daarin gesteund door het leger, dat zo'n dertigduizend man telt.

Escalatie

Afgelopen weekend verlengde de Veiligheidsraad het mandaat van de vredesmissie in Ivoorkust tot 30 juni volgend jaar. Vorige week escaleerde de situatie, toen VN-militairen die Quattara bewaken, werden aangevallen.

Groepen die loyaal zijn aan Gbagbo belemmeren de bewegingsvrijheid van VN-personeel en proberen de VN-operaties in Ivoorkust te hinderen, zei Ban.

Nu de spanningen in het land oplopen, bestaat er een risico dat de VN verstrikt raken in de strijd tussen beide partijen, zegt een diplomaat die anoniem wil blijven. Hij wijst op twee kwesties: ten eerste is een aanval op de VN ook een aanval op de internationale gemeenschap. Dat zal leiden tot serieuze actie tegen de daders. Ten tweede bestaat volgens hem de angst dat het geweld uit de hand zal lopen, als de spanningen niet verminderd worden. "Dat kan leiden tot massamoorden en genocide en dat willen we voorkomen."

"De Veiligheidsraad moet iets doen. Het is het orgaan dat verantwoordelijk is voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid. Er moet actie ondernomen worden om de situatie te normaliseren", zegt hij.