Te zware mensen worden televisiesterren

"Ik kan niet lopen omdat ik het benauwd krijg. Eten is mijn drug", zegt een 31-jarige man die 215 kilogram weegt. "Ik verberg me om te eten, het is iets wat ik niet kan controleren", zegt een 21-jarige vrouw die 152 kilogram weegt. Twee getuigenissen van deelnemers aan het televisieprogramma Cuestión de Peso (Kwestie van Gewicht), een televisieprogramma dat almaar meer Argentijnen aan de buis kluistert en deze week aan zijn vierde seizoen begint.

Cuestión de Peso beloont mensen die kilo's willen kwijtraken via een dieet van experts, psychologische hulp en oefeningen. Wie wekelijks 10 procent van zijn gewicht kwijtraakt, krijgt geldprijzen en de mogelijkheid om de strijd met de weegschaal voort te zetten. Van de 160 kandidaten die aan de eerste drie seizoenen van Cuestión de Peso deelnamen, zijn er 75 nog steeds in goede vorm, zegt de producent.

Voor dit seizoen dienden zich zesduizend kandidaten aan. Sommigen kwamen uit het diepe binnenland en kampeerden nachten bij de selectieplaats om zeker een kans te maken. De format is zo populair dat ook zenders in andere Latijns-Amerikaanse landen hem nu hebben aangekocht.

Behandeling terugbetaald

Cuestión de Peso is veel meer dan een realitysoap. Het programma wil wel entertainen maar legt tegelijk een gezondheidsprobleem bloot dat steeds groter wordt. In Argentinië lijdt bijna 54 procent aan overgewicht, 18 procent van deze groep is obees, volgens een recent onderzoek van het ministerie van Volksgezondheid. Het probleem neemt toe: in 2005 woog 49 procent van de Argentijnen te veel.

Al tijdens het eerste seizoen bracht het programma veel Argentijnen in beweging. De impact was zo groot dat het parlement een wet goedkeurde die obesitas tot ziekte verklaarde en ziekteverzekeraars verplichtte behandelingen terug te betalen.

"Overgewicht is een probleem dat steeds meer zorgen baart in Argentinië omdat het niet alleen een meerderheid van de volwassen bevolking treft maar ook een op vier kinderen", zegt dr. Julio Montero, voorzitter van de Argentijnse Vereniging voor Obesitas en Voedingsstoornissen.

Lage inkomens

Het probleem is vooral bij de lage inkomens groot. In de armste regio's, in het noordoosten en noordwesten van het land, lijdt 70 procent van de vrouwen ouder dan veertig aan overgewicht, zegt Montero.

Uit onderzoek blijkt dat de fysieke activiteit bij de Argentijnen de laatste jaren afgenomen is en dat de meesten weinig gezond eten. Nauwelijks 5 procent van de  bevolking eet de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groenten en fruit.

Subsidies

"Het programma is beter dan niets", zegt Montero over Cuestión de Peso, maar volgens hem wordt te veel verwacht van elk individu. "Men moet zijn gewoontes verbeteren, de juiste producten kiezen, de etiketten lezen.  Maar als er voedingsproducten gemaakt worden die verslaving in de hand werken, dan kan men de verantwoordelijkheid niet bij de consument leggen."

Volgens Montero moet het hele Argentijnse voedingsmodel veranderen. Hij stelt onder meer gezonde voedingsproducten te subsidiëren.

Obesitas veroorzaakt chronische ziektes zoals diabetes type 2, sommige kankers en osteoporose, ziektes die in de regio in opmars zijn, volgens de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (OPS).