Peru wil Latijns-Amerikaanse strijd tegen drugs

De Peruaanse regering zal zijn plannen ontvouwen op de twintigste bijeenkomst van de nationale kopstukken in de strijd tegen drugs in Latijns-Amerika en de Caraïben, die plaats heeft van 4 tot 7 oktober in Lima. Honlea, zoals dit forum van de Verenigde Naties heet, verenigt 34 landen uit de regio, net als vertegenwoordigers uit Canada, de VS en uit andere delen van de wereld.

Razendsnelle evolutie

"Op de top komen alle facetten aan bod in de strijd tegen de georganiseerde misdaad die zich met illegale drugshandel bezighoudt", verklaart Rómulo Pizarro, hoofd van de Peruaanse Commissie voor Ontwikkeling en Leven zonder Drugs (Devida). "Terwijl wij hier de aanpak van drugssmokkel bespreken, evolueren de misdaadorganisaties razendsnel, soms zijn ze onze nieuwe strategieën al een stap voor."
"Op de bijeenkomst zullen we de smokkel bestuderen als een geglobaliseerd fenomeen, dat een sneller en krachtiger antwoord vereist. We mogen niet langer focussen op drugsproducerende en drugsconsumerende landen, want de georganiseerde misdaad maakt dit onderscheid niet", aldus Pizarro, die het forum organiseert.
"We kunnen ook niet langer naar de Verenigde Staten kijken voor een anti-drugsbeleid, vooral omdat de meeste cocaïneproductie voor Europa bestemd is", zegt de Devida-directeur. "De Latijns-Amerikaanse landen moeten het plan vanuit ons standpunt vormgeven."
Experts van ngo's gaan een stap verder. Ze argumenteren dat het falen van de strijd tegen drugs precies te wijten is aan het repressieve beleid dat Washington aan Latijns-Amerika heeft opgedrongen. "De militarisering van de drugsstrijd in Mexico bijvoorbeeld leidt tot enorm bloedvergieten", stelt Ricardo Soberón van het Centre for Drugs and Human Rights Research. "De militaire en interveniërende strategie is typisch Amerikaans, maar heeft gefaald in Colombia en Afghanistan", stelt Soberón. Hij is een van het toenemende aantal pleitbezorgers van de legalisering van druggebruik als oplossing van het probleem in de regio.

Totale mislukking

Volgens het laatste rapport van het VN-Bureau tegen Drugs en Misdaad (UNODC) is het aantal cocaïnegebruikers wereldwijd gestegen van 13,3 miljoen tot 17,2 miljoen tussen 2005 en 2010. Enkel de VS en Canada zien een terugval, maar die wordt door andere illegale drugs opgevuld. Pizarro legt uit dat tot de jaren negentig drie vierde van de in Peru geproduceerde cocaïne naar de VS ging, maar nu is Europa de grootste afzetmarkt. "Toch blijft de samenwerking gericht op de Verenigde Staten. We hebben een aanzienlijker bijdrage van Europa nodig."
De VS hebben hun 'war on drugs' uitgevoerd naar Latijns-Amerika, waarbij landen die deelnamen in deze oorlog konden rekenen op economische bijstand, zegt Coletta Youngers van de ngo Washington Office on Latin America (WOLA). "Maar het wordt steeds duidelijker dat deze programma's een totale mislukking zijn", benadrukt Youngers.
"De productie van heroïne in de regio is gedaald in het voorbije decennium, maar de productie van cocaïne blijft hoog. Het beleid dat Washington opdringt heeft heel wat collateral damage tot gevolg, en dus moeten regeringen in de regio op zoek naar alternatieven."
Pizarro verzekert dat het standpunt van de ngo's aan bod komt bij de Honlea-bijeenkomst. "Alle stemmen worden gehoord, want dat is het doel: evalueren, uitwisselen van meningen en overeenkomsten sluiten."

Humaner drugsbeleid

Uit cijfers van UNOCD blijkt dat 158.800 hectare coca wordt geteeld in Latijns-Amerika, waarvan 43 procent in Colombia, 38 procent in Peru en 19 procent in Bolivia. Amerikaanse hulp voor leger en politie concentreert zich op Colombia. De Peruaanse president Alan García wil gelijkaardige bijstand van Washington. "Als de VS ons toegang tot militaire training, helikopters en satellieten willen verlenen, is nu het moment. We vechten tegen een universele gesel, een moordenaar zonder grenzen", zei hij in een recent interview in de Amerikaanse media.
Soberón vindt daarentegen dat een krimpende Amerikaanse en Europese samenwerking in de strijd tegen drugssmokkel de kans biedt voor een grondige herziening. "Het beleid in de regio moet onze eigen prioriteiten weerspiegelen, niet die van Washington of Brussel."
"In veel opzichten loopt Latijns-Amerika voor op de Verenigde Staten als het aankomt op een drugsbeleid dat minder schadelijk, maar humaner en doeltreffender is", vult Youngers aan.