Parlement Koeweit voor zesde keer ontbonden sinds 2006

Politiek systeem

Koeweit was het eerste Arabische land in de Perzische Golf met een verkozen parlement en voerde in 2005 het vrouwenstemrecht in. De zes Golfstaten worden elk geregeerd door monarchieën. In het geval van Koeweit betreft dit de Al-Sabah familie die sinds 1750 aan de macht is. Het politieke systeem wordt gezien als het meest democratische van de Golfstaten.

Er heerst een ban op politieke partijen, maar de facto is het parlementsleden toegestaan politieke blokken te vormen. Het parlement heeft wetgevende machten en kan ministers ter verantwoording stellen. Desalniettemin fungeert het parlement vooral als een oppositie en kan het een veto uitbrengen op overheidsbeslissingen. De emir heeft steeds het laatste woord en duidt een eerste minister aan. Deze benoemt op zijn beurt de topposities in het kabinet, die grotendeels door leden van de koninklijke familie worden bekleed.

Decreet

In 2012 voorzag een decreet van de emir een verandering van de electorale wetgeving. De vier stemmen per inwoner zouden worden verminderd tot één. Ook kan op slechts één kandidaat gestemd worden.

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof bevat twee elementen: de ontbinding van het parlement en de goedkeuring van het decreet die zes weken voor de verkiezingen in december 2012 doorgevoerd werd. Hiermee verloor de oppositie haar juridische strijd om de veranderingen aan het stemsysteem, opgelegd door de regering, nietig te verklaren.

De verhouding tussen het parlement en de regering

Aan de basis ligt een groeiende assertiviteit van het parlement sinds 2007 en de moeilijke verhouding tot de regering.

Hierdoor is bij een dispuut - door een zekere afwezigheid van checks en balances tussen de uitvoerende en wetgevende macht - het ontbinden van het parlement soms de enige uitweg. Dit lijkt dan ook een routine te worden. Sinds 2006 werden vijf keer nieuwe verkiezingen uitgeschreven. De meest recente ontbinding dateert van juni 2012.

Politieke crisis

Volgens de oppositie creëerde de oude regel met vier stemmen meer mogelijkheid allianties te vormen.

Desalniettemin is de regering van mening dat het decreet Koeweit in lijn met andere landen brengt. Verder bestaat de bezorgdheid van de oppositiegroepen eruit dat het decreet de emir in staat zou stellen verkiezingsresultaten te manipuleren en dus ook verdere wetgeving te beïnvloeden.

Terwijl de Arabische Lente in 2011 enkele honderden inwoners inspireerde tot protest, reageerden in 2012 zo’n 5000 betogers op het decreet, waaronder Islamitische en nationalistische groepen, liberalen en jongerenactivisten.

Het feit dat dit decreet doorgevoerd kon worden zonder de goedkeuring van het parlement, stemde tot grote ontevredenheid. Ook leidde dit tot een boycot van de verkiezing in oktober door de oppositie.
Vooral de omvang van het protest en het feit dat deze het beleid van de emir openlijk bekritiseerde, sprong in het oog. Tegenwoordig heerst er een verbod op protestmarsen buiten het Erada Square. Oppositieleider al-Barrak werd in april tot een gevangenisstraf veroordeeld naar aanleiding van zijn uitspraken aan het adres van de emir. Hierbij stelde hij dat Koeweit op een autocratie zou afstevenen.

Politieke volatiliteit in tijden van crisis

De ontbinding van het parlement zondag heeft de weg geopend naar een hernieuwde politieke volatiliteit. Of een nieuwe verkiezingsboycot verwacht kan worden van de oppositie valt af te wachten.

Wel is het duidelijk dat de vraag om een grondwettelijke hervorming groeit. Vooral de rol van het parlement en haar positie tegenover de regering en ook het parlement zelf zijn een bron van kritiek.

De economie van Koeweit lijdt onder de globale financiële crisis, ondanks grote olie-inkomsten. De aanhoudende disputen tussen de regering en het parlement verhinderen een goede economische besluitvorming.

Het is uitkijken naar de uitkomst van de komende verkiezingen deze zomer. Deze worden uitgeschreven na de Ramadan.