Kasjmir vecht nu ook tegen het klimaat (*)

Kasjmir, dat ooit bekend stond als het "paradijs op aarde", begint met het herstel na twee decennia van bloedig conflict. Maar de regio ziet zich al geconfronteerd met een nieuwe strijd, tegen de klimaatverandering.
"Vroeger verdienden we goed geld met saffraan", zegt Ali Mohammed, een 46-jaar oude boer, terwijl hij de velden met bloemen bekijkt. "Maar dit jaar was er maandenlang geen regen, en de gewassen zijn slecht."
Saffraan, dat gebruikt wordt in de geneeskunde en bij de bereiding van voeding, wordt al duizenden jaren geteeld in Kasjmir. Mohammed behoort binnen zijn familie tot de vijfde generatie van saffraanboeren, maar hij vraagt zich af hoe lang hij de teelt nog kan volhouden.
Door de veranderende weerspatronen smelten de duizenden gletsjers in de westelijke Himalaya snel weg. Dat veroorzaakte grote overstromingen in de regio, die  gevolgd werden door lange droogte.

Gebrek aan onderzoek

Kasjmir krijgt al tien jaar in toenemende mate te maken met de gevolgen van de klimaatverandering, maar tot nog toe is er weinig onderzoek gebeurd naar de impact daarvan op de regio. "De lokale bevolking en de boeren beseffen dat het milieu verandert, maar ze weten niet hoe ze zich kunnen aanpassen", zegt Shakil Romshoo, professor geologie en geofysica aan de Universiteit van Kasjmir. "Een strikter beleid inzake voedselveiligheid en waterbeheer zijn onontbeerlijk om de landbouw in de toekomst in leven te houden."
Volgens het Indiase Meteorologisch Instituut is de temperatuur in Kasjmir al met meer dan 1 graad Celsius gestegen en zal die blijven stijgen met ongeveer 0,05 graden per jaar. Warmere winters met minder sneeuw zorgen ervoor dat de gletsjers sneller afsmelten. Ali Mohammed is niet op de hoogte van die temperatuurstijging, maar hij ziet wel met eigen ogen hoe het weer verandert. "Vroeger begon de sneeuw te vallen in december, maar nu komt die pas in februari of maart, en er vallen maar enkele centimeters", zegt hij.

Veranderende gewassen

Volgens Romshoo moet de lokale bevolking zich aanpassen aan de nieuwe omstandigheden, onder meer door van gewassen te veranderen. "Hoewel de klimaatverandering een globaal fenomeen is, kunnen we er hier tegen strijden door nieuwe gewassen te kiezen. We moeten onze waterintensieve rijstvelden vervangen door gewassen die minder water nodig hebben."
Voor de eeuwenoude saffraanteelt is dat slecht nieuws, hoewel de lokale overheid denkt aan systemen om regenwater op te vangen. Volgens Jim Jarvie van de internationale hulporganisatie Mercy Corps moet de overheid het probleem dringend aankaarten. "We moeten ervoor zorgen dat de nationale regering en de regionale organisaties het probleem voor de landbouwgemeenschappen ernstig nemen, en de nodige middelen voorzien om de boeren, en daarmee de nationale voedselveiligheid, te beschermen."
Mensen als Ali Mohammed zullen dus moeten beseffen dat de opwarming van Kasjmir ze verplicht om anders te denken, te plannen en te planten. Als ze dat niet doen, dan riskeert hun manier van leven mee weg te smelten met de gletsjers in de bergen.
(*) Dit artikel maakt deel uit van een reeks bijdragen van IPS naar aanleiding van de klimaatconferentie in Kopenhagen. 'Planeet Kopenhagen' startte op 23 november en loopt tot het einde van de conferentie op 18 december.