Luchtvervuiling maakt ook vliegtuigen ziek

Uit onderzoek van de Universiteit van Reading blijkt dat er vooral rond luchthavens in de buurt van de Sahara, het Midden-Oosten en Noord-India veel stof in de motoren terechtkomt. Zomervluchten naar het Indiase Delhi staan bovenaan de lijst, met een gemiddelde inname van 6,6 gram per aankomst en 4,4 gram bij vertrek.

Andere hotspots zijn Niamey in Niger en Dubai, met respectievelijk 4,7 gram en 4,3 gram per aankomst. Vluchten naar Peking zijn goed voor gemiddeld 2,9 gram.

Hoewel dat maar kleine hoeveelheden lijken, loopt de som snel op, zegt hoogleraar Meteorologie Claire Ryder. “Een vliegtuig dat per aankomst en vertrek vijf gram stof verbruikt, zal tijdens duizend vluchten 10 kilogram binnenkrijgen”,

Mogelijk speelt klimaat een rol

“Stof en zand zijn gevaarlijk voor vliegtuigen omdat stof smelt en glasachtige afzettingen vormt op de rotorbladen of harde minerale korsten vormt in motoren”, zegt Ryder. “Die verstoren de luchtstroom en veroorzaken oververhitting, waardoor de motoren sneller slijten.”

Ook hier speelt het veranderende klimaat mogelijk een rol. “Klimaatverandering kan leiden tot een stoffiger wereld naarmate de temperatuur stijgt en woestijnen zich uitbreiden, maar dat kunnen we nog niet met zekerheid zeggen. Klimaatmodellen bieden momenteel geen consensus over de vraag of de opwarming van de aarde een stoffiger wereld zal betekenen”, legt Ryder uit.

“Stofemissies zijn van veel factoren afhankelijk, zoals bodemvocht, neerslag, oppervlaktewindpatronen en vegetatiebedekking.”

Minder wachten

Het onderzoeksteam ontdekte dat vliegtuigen vooral veel stof binnenkrijgen terwijl ze wachtpatronen uitvoeren, een vaste lus terwijl de piloten wachten op toestemming om te landen. Vooral als dat op lagere hoogte gebeurt, waar de stofconcentraties pieken.

Zo’n patroon vasthouden voor een kwartier kan zelfs leiden tot meer stofinname dan tijdens alle andere fasen van de vlucht. Door de hoogte van het wachtpatroon te veranderen, kan de stofopname met 41 procent worden verminderd

De onderzoekers suggereren ook om de vluchtschema's te wijzigen om piekstoftijden te vermijden. Een verschuiving van de vluchten op Delhi en Dubai naar nachtvluchten bijvoorbeeld, zou de inname van motorstof met zowat een derde kunnen verminderen.