Centraal-Amerika lijdt steeds zwaarder onder misdaad

Initiatiefnemer voor de top is de Guatemalteekse president Álvaro Colom. Zijn land is dit semester voorzitter van het Centraal-Amerikaanse Integratiesysteem SICA, een intergouvernementele organisatie die sinds 1991 op meer samenwerking aanstuurt.

Op de top ontvangt Álvaro Colom zijn ambtgenoten Laura Chinchilla (Costa Rica), Mauricio Funes (El Salvador), Porfirio Lobo (Honduras), Daniel Ortega (Nicaragua) en Ricardo Martinelli (Panama), de eerste minister van Belize, Dean Barrow, en Rafael Alburquerque, vicepresident van de Dominicaanse Republiek, een land dat geografisch niet tot Centraal-Amerika behoort maar wel deel uitmaakt van het SICA.

Volgens Roberto Orozco van het Nicaraguaanse Instituut voor Strategische Studies en Openbaar Beleid, een ngo, zal veiligheid bovenaan op de agenda staan, "door de onveiligheid die de georganiseerde misdaad in onze landen creëert en door de gevolgen van de oorlog tegen de drugshandel in Mexico."

De verwachting is dat de top nieuwe initiatieven oplevert om samen met de VN de veiligheid in de regio te verhogen.

El Salvador, Honduras en Guatemala

De drugsmaffia's zijn vooral actief in de noordelijke driehoek van de Centraal-Amerikaanse landengte, gevormd door El Salvador, Honduras en Guatemala. Deze driehoek telt volgens een VN-rapport het hoogste aantal moorden ter wereld.

"Door de schaarse middelen van de nationale overheden en de economische kracht van de drugshandelnetwerken groeien de corruptie en het geweld in Centraal-Amerika", stelde de Internationale Raad voor Controle op Verdovende Middelen (INCB) vorige week nog in zijn jaarverslag.

"Centraal-Amerika wordt het volgende operatiegebied van de drugskartels als er geen inspanningen gedaan worden om  de versterking van deze structuren te vermijden", zegt Roberto Orozco.

Gebrek aan politieke wil

Volgens Orozco moeten alle Centraal-Amerikaanse landen zich er onder meer toe verbinden om ambtenaren die met de georganiseerde misdaad samenwerken, aan te pakken. Zijn eigen land, Nicaragua, bijvoorbeeld heeft niet de slechtste veiligheidscijfers van de regio maar toch gaan ze achteruit als gevolg van de institutionele zwakte, zegt hij.

De Guatemalteekse veiligheidsanalist Mario Mérida zegt dat Centraal-Amerika er "door een gebrek aan politieke wil" nog niet in geslaagd is de instellingen voor regionale integratie goed te gebruiken in de strijd tegen onveiligheid.

Op 8 en 9 juni vindt in Guatemala de eerste Internationale Conferentie voor Steun aan de Veiligheidsstrategie van Centraal-Amerika plaats. Volgens president Colom moet daar een regionaal plan tegen drugshandel en georganiseerde misdaad uit komen met de nadruk op de noordelijke driehoek.

Barack Obama

Op 22 en 23 maart brengt de Amerikaanse president Barack Obama een bezoek aan El Salvador, het slot van een Latijns-Amerikaanse reis die hem ook in Brazilië en Chili brengt. De Centraal-Amerikaanse landen hopen op meer Amerikaanse steun bij de bescherming van migranten en de strijd tegen de georganiseerde misdaad.

In San Salvador zal Obama een ontmoeting hebben met president Funes. De andere Centraal-Amerikaanse presidenten zijn niet uitgenodigd, maar Funes, die in maart 2009 al te gast was in het Witte Huis, zegt dat hij als woordvoerder van de Centraal-Amerikaanse landen zal optreden.

Maar volgens politiek analist Claudio Alpízar uit Costa Rica heeft het bezoek van Obama aan El Salvador alleen maar een symbolische waarde. "Alle aandacht zal naar Brazilië en Chili gaan, door hun gewicht in de wereldeconomie, en omdat ze meer affiniteit kunnen hebben met de Noord-Amerikaanse politieke strategie."

Hij vergelijkt het met het bezoek dat de Amerikaanse vicepresident Joe Biden in maart 2009 aan Costa Rica bracht: "Het was niet meer dan een signaal, een beleefdheidsbezoek."

Lees ook: VN verlengen strijd tegen straffeloosheid in Guatemala.