VS erkenden sinds 2003 amper 466 Iraakse vluchtelingen

"We mogen de tragische en immorele vergissing van het Vietnamtijdperk niet herhalen en vrienden een schuilhaven ontzeggen en blootstellen aan gewelddadige wraakacties", zei de voorzitter van de senaatscommissie van justitie, Patrick Leahy, dinsdag tegen Sauerbrey. De onderminister Buitenlandse Zaken is tegelijk staatssecretaris Vluchtelingen. De commissie riep de regering op veel guller te zijn bij de toekenning van hulp om de vluchtelingencrisis in te dijken. Ook zou er gemakkelijker asiel verleend moeten worden aan gevluchte Irakezen, vooral aan degenen die voor het Amerikaanse leger en de bezettingsmacht hebben gewerkt.

Sauerbrey antwoordde dat ze de toelating van Irakezen tot de VS als een "topprioriteit" voor haar dienst beschouwt. Het ministerie van Buitenlandse Zaken voorziet jaarlijks 70.000 plaatsen voor vluchtelingen, maar minder dan 6.000 daarvan zijn bestemd voor vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Zuid-Azië. Er zijn daarnaast 20.000 “reserveplaatsen”. De Republikeinse senator Arlen Specter riep Sauerbrey op die plaatsen onmiddellijk toe te kennen aan Irakezen die risico lopen door hun banden met de VS. Sauerbrey ging akkoord met het principe, maar benadrukte dat het geld daarvoor nog gevonden moet worden.

Volgens het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) vluchten elke maand zo'n 100.000 Irakezen uit hun land. Het VN-agentschap riep onlangs op om voor 2007 zestig miljoen dollar opzij te zetten om de crisis aan te pakken. Normaal gezien wordt verwacht dat Washington een kwart van het geld daarvoor ophoest. Mensenrechtengroepen roepen de VS nu echter op een grotere inspanning te doen, omdat zij meer dan andere donorlanden verantwoordelijkheid dragen zijn voor de situatie.

"De VS hebben een speciale verplichting om te helpen, omdat het geweld in Irak en de toenemende vluchtelingenstroom in de nasleep komt van onze invasie en bezetting. Gezien onze rol in het conflict moeten we overwegen onze normale bijdrage voor de Iraakse vluchtelingen te verdubbelen", zei Ken Bacon, de voorzitter van Refugees International (RI), tijdens de hoorzitting.

"Washington geeft zo'n twee miljard dollar per week uit aan de oorlog in Irak, maar heeft de menselijke impact ervan amper aangepakt", zei ook Bill Frelick van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.

Tijdens de hoorzitting getuigden twee Irakezen die tijdens de bezetting voor het Amerikaanse leger werkten en intussen legaal in de VS verblijven. Een van hen, een voormalige vertaler, zei dat hij een reeks doodsbedreigingen had gekregen en het land verliet op aandringen van de Amerikaanse soldaten. Tijdens een kort bezoek aan zijn thuisland vorig jaar raakte hij gewond bij een aanslag. Hij gelooft dat die tegen hem was gericht.

Momenteel komt de druk van de Iraakse vluchtelingenstroom vooral voor rekening van Syrië en Jordanië, waar de sociale voorzieningen en onderwijs de toevloed niet aankunnen. De UNHCR schat dat zo'n 700.000 Irakezen momenteel in Jordanië wonen en nog eens 600.000 in Syrië.

"Syrië en Jordanië zijn genereus geweest tegenover de vluchtelingen en verdienen internationale erkenning omdat ze hen in zulke grote aantallen hebben opgenomen", zei Bacon van RI. "Maar de last van de grote vluchtelingengemeenschap blijft toenemen. De vastgoed- en huurprijzen in Damascus en Amman zijn snel aan het stijgen. Scholen en ziekenhuizen zijn overbezet.”

Sauerbrey gaf toe dat Washington de ernst van de vluchtelingencrisis of de snelheid waarmee die zich het afgelopen jaar heeft ontwikkeld, niet volledig heeft zien aankomen. (ADR)