Illegale opsluiting en foltering gaan door in Jemen

"Ik werd gedwongen om mijn eigen urine te drinken. Als ik weigerde, kreeg ik stroomstoten", vertelt ex-gevangene Addam Ayedh al-Shayef. "Eenmaal opnieuw thuis droomde ik nog over deze folteringen, waarna ik schreeuwend wakker werd."

Shayef staat niet alleen met zijn verhaal. Een veertigtal anderen beschreven gelijkaardige feiten aan Human Rights Watch (HRW). Het resultaat is een rapport over de illegale opsluiting van betogers, strijders en tegenstanders van de gewezen Jemenitische president Ali Abdullah Saleh.

Sinds de protesten uitbraken in februari 2011 werden volgens HRW mensen dagen, weken of maanden vastgehouden door de veiligheidsdiensten – doorgaans zonder contact met een advocaat, bezoek van familie, of degelijke voeding. Ze kregen ook slagen en stroomstoten, ontvingen doodsbedreigingen en brachten veel tijd door in een isoleercel.

Om hoeveel mensen het precies gaat, valt moeilijk te achterhalen. Human Rights Watch wijst op de beperkte beschikbaarheid van publieke informatie en zeer beperkte toegang tot de detentiecentra, zelfs nu er een nieuwe transitieregering aan de macht is.

Wachten op vrijlating

De veiligheids- en inlichtingendiensten hebben zelf verhinderd dat regeringsleden zoals de minister van Mensenrechten Hooria Mashhour, en advocaten de detentiecentra zouden betreden, aldus het rapport. Mashhour gelooft dat tientallen mensen nog steeds arbitrair worden vastgehouden.

In januari traden in Jemen een overgangsregering en een militair hervormingscomité aan onder leiding van Abdu Rabo Mansour Hadi. Deze enige kandidaat bij de presidentsverkiezingen in februari beval de vrijlating van iedereen die willekeurig werd vastgehouden.

Toch wachten nog ongeveer honderd gevangenen op hun vrijlating. "Ik vrees dat de autoriteiten zelf niet weten hoeveel mensen er opgesloten zitten", verklaart HRW-woordvoerder Lettta Taylor.

De ex-gevangenen waar Human Rights Watch mee kon spreken, waren opgepakt en vastgehouden door de veiligheids- en inlichtingendiensten van de gewezen president Saleh. Deze diensten vallen nu grotendeels buiten de controle van de regering.

Amnestie

Bovendien heeft de overgangsregering in januari een immuniteitswet ingevoerd die amnestie verleent aan de voormalige president voor zijn politieke misdaden en aan iedereen die onder hem heeft gediend tijdens zijn 33-jarige bewind.

"De wet strookt niet met Jemens internationale verplichtingen om ernstige mensenrechtenschendingen te vervolgen en behoedt functionarissen niet voor vervolging voor misdrijven die ze hebben gepleegd sinds de invoering van de wet", aldus HRW in het rapport.

Human Rights Watch bracht eerder dit jaar een bezoek aan de hoofdstad Sanaa. Veel lokale ngo's en functionarissen vertelden toen dat mensen nog steeds worden vastgehouden en afgesloten van de buitenwereld, zowel door de regering als oppositieleden, hoewel beide kampen dat ontkennen.