Vergeten tropische ziektes treffen een miljard mensen

Verwaarloosde tropische ziektes (of NTD's) komen in dezelfde gebieden voor als aids, malaria en tuberculose, aldus Hotez in een recent artikel dat hij samen met econoom Jeffrey Sachs schreef. Het lijkt hem opportuun om deze aandoeningen samen aan te pakken.

Vanaf augustus heeft Hotez de kans om zijn ambitie in de praktijk te brengen. Hij zal de door hem opgerichte School voor Tropische Ziektes leiden, een afdeling aan het Baylor-college voor Geneeskunde in Houston. Hotez is al voorzitter van het Sabin-instituut voor Vaccinaties, een ngo in Washington die zich toespitst op "ziektes van de armen".

Zijn werk krijgt weinig aandacht, vooral omdat NTD's de onderste laag van de wereldbevolking treffen. Deze demografische groep van ongeveer een miljard mensen kan duur, innovatief onderzoek niet betalen. "We ontwikkelen vaccins die de industrie niet kan of wil maken omdat ze voor de armste mensen zijn bestemd", verklaart Hotez.

Vaccins tegen armoede

Met geld van de stichting van Bill en Melinda Gates, het Carlos Slim-instituut voor Gezondheid, en de Nederlandse en Amerikaanse regering passen de Sabin-wetenschappers kostenefficiëntie toe om hun geneesmiddelen goedkoop te houden. "Een volledig verschillend uitgangspunt voor het ontwikkelen van een vaccin, dat je niet snel zal terugvinden bij grote farmaceutische bedrijven ", aldus Hotez.

Hij stopt niet bij onderzoek en ontwikkeling. In 2006 stond Hotez mee aan de wieg van het Wereldwijde Netwerk voor Verwaarloosde Tropische Ziektes, dat aandacht, politieke wil en financiële middelen zoekt voor de strijd tegen NTD's. "Er zijn geneesmiddelen die we breder toegankelijk zouden kunnen maken."

Het Netwerk werkt bijvoorbeeld samen met het Amerikaanse ontwikkelingsagentschap (USAid) aan "pakketjes" die jaarlijks amper een halve dollar per persoon kosten. Net als de "vaccins tegen armoede" die het Sabin-instituut ontwikkelt hebben ze voordelen op het vlak van economie en gezondheidszorg. "Deze vaccins voorkomen de ziektes die armoede veroorzaken", stelt Hotez.

Vaccindiplomatie

De ontwikkeling van dit soort vaccins heeft volgens hem nog een ander belangrijk voordeel: wereldvrede. Hotez beschreef de "achterkamerdiplomatie" die gepaard ging met de ontdekking van het poliovaccin door de Amerikaan Albert Sabin, naar wie het instituut werd vernoemd. De technologie werd samen met de Sovjet-Unie ontwikkeld, in volle Koude Oorlog, en het vaccin werd hoofdzakelijk getest op Russische schoolkinderen.

"Hoe kunnen we dat vandaag doen? Welke lessen vallen hieruit te leren voor wat we vaccindiplomatie noemen?", vraagt hij zich af. Enkele van de hoogste percentages NTD's ter wereld worden aangetroffen in islamitische landen, gaande van schistosomiasis in Indonesië tot leishmaniasis in Iran, verklaart Hotez.

Hij bestudeert de mogelijkheden om vaccins te ontwikkelen samen met deze landen. "Het zou fantastisch zijn als we wetenschappelijke diplomatie in ons Amerikaanse buitenlandbeleid kunnen integreren."