EU-voorstel geeft meer ruimte aan transgene gewassen

De afgelopen twaalf jaar gold in de Europese Unie een moratorium op het verbouwen van nieuwe genetisch gemanipuleerde gewassen. Dat was een gevolg van de wijdverbreide weerstand tegen biotechnologie bij zowel het publiek als sommige regeringen.
In een paper dat gisteren (13 juli) verscheen, erkent de Europese Commissie dat regeringen het recht hebben hun grondgebied vrij van transgene gewassen te houden. Informeel beweren Europese functionarissen echter dat het doel van het voorstel is om het goedkeuringsproces voor transgene gewassen te versnellen.
John Dalli, eurocommissaris voor Voedselveiligheid, zegt dat het voorstel individuele regeringen niet toestaat om transgene gewassen te weigeren op grond van gezondheids- of milieuredenen. Centrale Europese organen zijn belast met de inschatting van dergelijke risico's. Wel kunnen regeringen uit morele of ethische overwegingen gengewassen verbieden.

Goedkeuring

Advocaten die milieuorganisatie Friends of the Earth adviseren, beweren dat morele en ethische bezwaren eenvoudig juridisch zijn aan te vechten door biotechbedrijven. Dalli stelt dat juridisch adviseurs van de Europese Commissie dat anders zien. "Maar dat moeten de advocaten maar uitvechten", zegt hij. "Ik ben geen advocaat."
 
Voorbeelden van mogelijke ethische bezwaren wil hij niet geven. "Het kan zo zijn dat er in een land veel weerstand bestaat tegen een bepaald gewas. Ik ga niet voorspellen wat de redenen daarvan kunnen zijn. Het is aan de nationale regeringen om zich daarmee bezig te houden."
Milieuactivisten vinden dat Dalli doof is voor oproepen van Europese regeringen om de autorisatieprocedure aan te scherpen. Het nieuwe voorstel is volgens hen een groot contrast met een unaniem verzoek van de Europese milieuministers uit 2008. Dat jaar vroegen zij de Europese Voedselveiligheidsautoriteit de invloed die gengewassen op lange termijn op de ecosystemen hebben, te onderzoeken. De risico's van transgene gewassen zouden onderzocht moeten worden door een organisatie die geen banden heeft met de biotechindustrie.

Maïs

Volgens Greenpeace heeft de voorzitter van de Commissie, José Manuel Barroso, sinds zijn aantreden in 2004 bij vier gelegenheden geprobeerd Europese regeringen zo ver te krijgen dat ze genvoedsel zouden goedkeuren. "Nu dat niet lukt probeert hij het met een compromis", zegt Stefanie Hundsdorfer van Greenpeace. "In een poging zijn agenda toch door te drukken, belooft hij landen een nationaal verbod als ze een oogje dichtknijpen als het gaat om hun zorgen over gezondheid en veiligheid tijdens het toelatingsproces. Individuele verboden kunnen geen vervanging zijn van een wetenschappelijk verantwoorde veiligheidsprocedure op Europees niveau."
Biotechbedrijven zijn niet blij met het nieuwe voorstel. Carel de Marchie Sarvaas, vertegenwoordiger van EuropaBio, zegt dat het voorstel regeringen "carte blanche geeft om veilige en goedgekeurde transgene gewassen te weigeren, los van de behoeften of wensen van hun boeren."