Wereldmenstruatiedag : “We moeten het erover hebben”

Elke dag hebben er wereldwijd zo’n 800 miljoen mensen hun maandstonden. Die hebben een impact op bijna elk aspect van het leven van meisjes en jonge vrouwen, zegt Plan International, zeker als er een gebrek is aan toegang tot menstruatieproducten, aangepast sanitair of pijnstillende medicatie. En dat is het geval voor meisjes en vrouwen in vluchtelingenkampen en schuilkelders, in het door een aardbeving verwoeste Myanmar, of in conflictgebieden als Soedan of Gaza.

Stigma

Wereldwijd zijn er 1,5 miljard mensen die niet over sanitaire basisvoorzieningen, zoals private toiletten, beschikken. Menstruatiearmoede - niet in staat zijn om op een gezonde en waardige manier de maandstonden te regelen - treft een half miljard mensen.

En dan is er nog het stigma. Ook al is de menstruatiecyclus een normaal biologisch proces voor zowat de helft van de wereldbevolking, het blijft gepaard gaan met taboes, stigma’s en foutieve associaties. Dat maandstonden ‘vies’ zouden zijn bijvoorbeeld, of dat wie haar regels heeft ‘onrein’ zou zijn. Uit cijfers van de VN blijkt dat menstruatiegezondheid maar op twee op de vijf scholen wereldwijd aan bod komt.

Dat maakt het voor veel meisjes en jonge vrouwen moeilijker om tijdens de maandstonden naar school te gaan, te sporten, of volwaardig deel te nemen aan het openbare leven. Volgens de VN leidt dat tot 15 procent afwezigheid van meisjes op school, een percentage dat oploopt tot ruim 30 procent in Afrika ten Zuiden van de Sahara.

Humanitaire crisis

Door menstruatiearmoede of een gebrek aan faciliteiten komt hun gezondheid in het gedrang, worden hun zelfredzaamheid en zelfstandigheid aangetast en hebben ze minder kansen om zich uit te spreken, zegt Plan International. En dat speelt nog sterker als meisjes en vrouwen geconfronteerd worden met een humanitaire crisis – gewapende conflicten, natuurrampen of de gevolgen van klimaatverandering…

“We blijven onze overheden oproepen om gender mee te nemen in hun ontwikkelings- en humanitair beleid”, zegt Ineke Adriaens, Directeur Internationale Programma’s bij Plan International België. “Internationale programma’s moeten zich bewust zijn van de uitdagingen, rekening houden met de specifieke noden van meisjes en vrouwen, en mee strijden tegen stigma’s en vooroordelen – óók als het over menstruatie gaat. Alleen zo komen we tot echte gelijkwaardigheid en gendergelijkheid. Alleen zo kunnen we meisjesrechten vrijwaren.”