Wat de verkiezing van Trump zou betekenen voor de wereldeconomie (OPINIE)

Donald Trump erfde een sterke economie van president Obama en beheerde die slecht. Het reëel bbp groeide onder Trump langzamer dan onder welke president dan ook sinds de Tweede Wereldoorlog. Hij was de enige president sindsdien die in zijn regeerperiode een daling van de werkgelegenheid liet optekenen. 

In 2016 was de economie van de Verenigde Staten de grootste ter wereld; in 2020 was die van China meer dan 10 procent groter.

Project 2025

Zou een tweede presidentschap van Trump beter zijn? Hopelijk komt er geen nieuwe pandemie die hij totaal verkeerd kan aanpakken. Ook zonder zo’n ramp doet zijn beleid vermoeden dat de economie het opnieuw slecht zou doen.

Toegegeven, het is moeilijk om zeker te zijn over het beleid van Trump in een tweede termijn omdat zijn staat van dienst wat betreft het uitvoeren van zijn beloften zo slecht is. Mexico heeft nooit betaald voor een grensmuur. Hillary Clinton werd niet opgesloten. En ik betwijfel of veel Amerikanen “moe van het winnen” waren.

Beleidsdetails stonden ook niet bepaald centraal in Trumps verkiezingsrally's. We vinden wel veel details in de 900 pagina's van Project 2025, neergepend door de rechtse denktank Heritage Foundation met onder de auteurs heel wat voormalige Trump-adviseurs.

Maar Trump zelf heeft er afstand van genomen. Op zijn sociale media zei hij: “Ik ben het niet eens met sommige dingen die ze zeggen”. En zelfs: “ik weet niets over Project 2025”.

Elon Musk

In het meanderende gesprek dat zakenman en investeerder Elon Musk met hem had op X, zei Trump weinig over economie, behalve dat hij geen belasting heft op fooien. De gespreksleiders in het debat met Harris probeerden wel meer duidelijkheid te krijgen over zijn economische plannen, maar het was ploeteren.

Tegenover Musk beweerde Trump dat er een “ramp met de inflatie” is waarvan hij ten onrechte beweerde dat ze de ergste in een eeuw was. In zijn debat met Harris was hij nog onnauwkeuriger en noemde hij het “waarschijnlijk de ergste in de geschiedenis van onze natie, we zaten op 21 procent”.

In werkelijkheid stond de inflatie in de jaren 1970 hoger dan de piek van 8 procent onder Biden. De inflatie is nu gedaald naar 2,5 procent.

Hij beloofde snel een einde te maken aan de prijsstijgingen, maar zei niet hoe. Hij beweerde dat een “drill, baby, drill”-beleid de benzineprijzen zou verlagen, een vreemde prioriteit als je met een fabrikant van elektrische auto's praat. En het zou jaren duren voordat dit enig effect zou hebben.

In het debat beweerde hij dat hij “de belastingen zeer aanzienlijk zou verlagen”. Welke belastingen, zei hij niet, maar uit ervaring weten we dat het wel eens de belastingen voor de rijken kunnen zijn. Hij zei ook niet op welke uitgaven hij zou bezuinigen om de belastingverlagingen te financieren, of dat hij de staatsschuld gewoon verder zou laten oplopen.

Hij heeft ermee gedreigd de onafhankelijkheid van de Federal Reserve aan banden te leggen, wat zou kunnen leiden tot hogere rentetarieven als de inflatieverwachtingen stijgen.

Beleid of 'concepten'?

Acht jaar nadat hij campagne voerde voor het presidentschap en Obama's regelingen voor de gezondheidszorg bekritiseerde, was het enige dat Trump tijdens het debat als alternatief kon bieden “een concept van een plan”.

Het duidelijkste beleid dat hij heeft aangekondigd zijn hogere invoertarieven. Hij heeft een algemeen tarief van 10 procent voorgesteld, of misschien 20 procent. Voor China zouden ze 60 procent of meer zijn.

Het duidelijke resultaat zou zijn dat Amerikaanse huishoudens veel meer moeten betalen voor basisgoederen. Veel goederen die Amerikaanse huishoudens kopen worden geïmporteerd en Amerikaanse fabrikanten importeren grondstoffen en onderdelen voor de goederen die ze maken en machines om ze te maken.

Het is waarschijnlijk dat veel landen waaraan Trump deze tarieven oplegt, op hun beurt maatregelen zullen nemen, waardoor het moeilijker wordt voor Amerikaanse exporteurs.

Modellen van het IMF schatten dat de impact van het vorige handelsbeleid van Trump het Amerikaanse (en wereldwijde) bbp met ongeveer de helft tot 1 procent zou verminderen. Maar nu stelt hij veel hogere tarieven voor.

Bitcoins

Trump is bijna net zo gefixeerd op de grootte van de handelstekorten als op de grootte van de menigte op zijn bijeenkomsten. Maar tijdens zijn termijn als president is het Amerikaanse handelstekort, ondanks zijn tarieven, niet kleiner geworden.

Een andere manier waarop Trump de handelsbelangen van de VS zou schaden, is zijn impact op hun ‘soft power’. Hij is in veel landen erg onpopulair. Een VS onder leiding van Trump zou waarschijnlijk minder toeristen en internationale studenten aantrekken.

Een bizar nieuw beleid van Trump is om een “nationale bitcoin-voorraad” aan te leggen. In navolging van de zelfbenoemde dictator van El Salvador, Jayib Bukele, zou Trump het geld van de belastingbetaler vergokken op een voorraad speculatieve tokens die hij eerder had bestempeld als “oplichterij”.

Als 's werelds op één na grootste economie en een belangrijke klant van de rest van de wereld, zou een protectionistische en kleinere Amerikaanse economie een rem zetten op de wereldwijde economische groei. Dit zou leiden tot lagere lonen en minder banen wereldwijd.

Ramp voor het klimaat

Maar de grootste impact op langere termijn van een tweede presidentschap van Trump op de wereldeconomie zou komen van zijn afwijzing van klimaatopwarming.

Hij heeft klimaatverandering een hoax genoemd. Toen Trump tijdens het eerste debat dit jaar rechtstreeks naar klimaatmaatregelen werd gevraagd, verwees hij alleen maar naar schoon water. Er was geen sprake van enige actie om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Hij zou de VS opnieuw terugtrekken uit de klimaatakkoorden van Parijs. Dit zou een grote tegenslag zijn voor pogingen om de toename van de uitstoot van broeikasgassen te matigen. Als de op één na grootste uitstoter zou de VS direct bijdragen aan een hetere planeet en meer doden.
 

John Hawkins is docent aan de Canberra School of Politics, Economics and Society van de University van Canberra.

--

Deze opinie is eerder verschenen bij IPS-partner The Conversation