Waarom veel Nigeriaanse kinderen nog altijd geen bescherming krijgen (OPINIE)

Nigeria heeft in 2003 de Kinderrechtenwet (Child’s Rights Act) aangenomen, waarmee wettelijk wordt ingestemd met het VN-Kinderrechtenverdrag en het Afrikaans Handvest inzake de Rechten en het Welzijn van het Kind. In de grondwet van het land staat dat de wetgevende macht van Nigeria een nationale versie moet maken om een internationale wet van kracht te laten worden.

Maar door het federale regeringssysteem in Nigeria wordt de wet niet automatisch van kracht in alle 36 staten van het land. Volgens de grondwet zijn kinderkwesties voorbehouden aan de staten. Elke staat moet nationale wetgeving zelf toepasbaar maken voor het eigen grondgebied, en wat de Kinderrechtenwet betreft, is dat slechts in 25 van de 36 staten in Nigeria gebeurd.

Momenteel hebben dus elf staten, allemaal in het noorden van Nigeria, de Kinderrechtenwet nog niet goedgekeurd. Er zijn geen verslagen die wijzen op bijeenkomsten of debatten tussen lokale parlementsleden over de wet. Er wordt gewoon gezegd dat andere wetten, waaronder de grondwet, kinderen beschermen. Maar kinderen die in deze staten wonen, zijn nog steeds onderworpen aan praktijken zoals huwelijken op jonge leeftijd, genitale verminking van meisjes, en bedelen.

Niet volledig aangenomen

Afgezien van de federale structuur van de overheid, zijn er nog andere redenen waarom de Kinderrechtenwet niet door alle staten is aangenomen. De belangrijkste daarvan is religie, gekoppeld aan etnische en culturele diversiteit. De dominante religies in Nigeria zijn het christendom en de islam, met een aanzienlijk deel van de bevolking dat aanhanger is van traditionele Afrikaanse religies.

Het is misschien wat kort door de bocht om het in Nigeria te hebben over “een islamitisch noorden” en “een christelijk zuiden.” Er zijn ook christenen in het noorden en moslims in het zuiden. Maar de islam domineert wel in het noorden, in vergelijking met het zuiden.

De Hoge Raad voor de Sharia in Nigeria heeft het, samen met enkele parlementsleden uit het noorden, over een wet die tegen de cultuur, traditie en religie ingaat. Enkele van de controversiële kwesties zijn onder meer de definitie van “het kind” (“een persoon jonger dan 18 jaar”), wat implicaties heeft voor kindhuwelijken, met name voor meisjes dan.

Puberteit

Kindhuwelijken zijn een veel voorkomende praktijk in delen van het noorden. Kinderen rond de leeftijd van tien of twaalf jaar worden verloofd of uitgehuwelijkt. De Kinderrechtenwet verbiedt verloving en huwen op jonge leeftijd, maar andere operationele wetten maken hierop een uitzondering.

De basis hiervoor ligt in het feit dat in de islam de puberteit als bepalende factor wordt gezien om te beslissen of een kind (een meisje) kan trouwen. Achttien jaar als minimumleeftijd vaststellen past niet in die leer.

Andere religieuze bezwaren tegen de aanvaarding van de Kinderrechtenwet zijn onder meer het recht van kinderen op vrijheid van godsdienst en het feit dat de sharia in verschillen voorziet wat betreft erfrechten van mannelijke en vrouwelijke kinderen.

Gevolgen

Door het VN-Kinderrechtenverdrag en het Afrikaanse Kinderhandvest te ratificeren heeft de Nigeriaanse regering de algemene verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat deze op een uniforme en coherente manier worden geïmplementeerd. De regering nam ook de verantwoordelijkheid op zich om religieuze, culturele, traditionele en dagelijkse gebruikspraktijken die niet in overeenstemming zijn met het Handvest, te ontmoedigen.

De overheid komt deze verplichting echter niet na. Kinderen worden het zwaarst getroffen door dit gebrek aan actie. Hen wordt de volledige bescherming door de wet ontzegd. En de gevolgen voor veel kinderen omvatten, naast het kindhuwelijk en als gevolg daarvan hun gezondheid, ook negatieve gevolgen op vlak van opleiding en hun algemene ontwikkeling.

Kinderbedelaars

Wat bijvoorbeeld het onderwijs betreft, blijft het sociaal-culturele Almajiri-systeem in het noorden overheersend. De praktijk maakt het mogelijk dat kinderen, meestal uit arme gezinnen, naar “islamitische kostscholen” worden gestuurd voor religieus onderwijs. Velen belanden echter op straat als kinderbedelaars, op zoek naar aalmoezen en baantjes om te kunnen overleven.

Keer op keer zijn regeringen er niet in geslaagd om dit onderwijs op te nemen als onderdeel van het formele schoolsysteem. Hierdoor worden kinderen blootgesteld aan schadelijke praktijken en misbruiken die verboden zijn door het VN-Kinderrechtenverdrag, het Afrikaanse Kinderhandvest en de Kinderrechtenwet. In Nigeria is de rekrutering van deze kinderbedelaars door terroristische organisaties zoals Boko Haram een reële bedreiging.

Uniforme bescherming

De Kinderrechtenwet en het Afrikaanse Kinderhandvest definiëren een kind als een persoon jonger dan achttien jaar. Maar verschillende wetten in Nigeria definiëren kinderen anders en voor verschillende doeleinden. De overheid moet het voortouw nemen bij het harmoniseren van de verschillende definities in overeenstemming met de internationale en regionale wetten.

Een grondwetswijziging zou voor uniformiteit in het hele land kunnen zorgen. Het mag geen mazen in het net achterlaten voor tegenstrijdige wetten, met name op nationaal en lokaal niveau of op basis van religie of culturele gebruiken. Maar een grondwetswijziging is een enorme taak, die wordt gehinderd door obstakels waarmee de Kinderrechtenwet te maken heeft. Een wijziging moet rekening houden met de multiculturele en multireligieuze aard van de Nigeriaanse samenleving, maar zich tegelijk richten op het belang van alle kinderen.

Poortwachters

Hoewel de grondwet Nigeria niet uitdrukkelijk als een seculiere staat omschrijft, is bij het maken van wetten een harmonieuze benadering die de religie niet lastert in het belang van het kind. Religieuze en traditionele leiders zijn “poortwachters” die niet overboord kunnen worden gegooid. Onderhandelingen met hen mogen hun religie niet devalueren, maar moeten hen ertoe aanzetten om veranderingen teweeg te brengen met het oog op het welzijn van kinderen.

Het belang van voorlichtingscampagnes kan ik niet genoeg benadrukken. De stem van kinderen moet ook worden versterkt. Steeds vaker laten voorbeelden uit de hele wereld zien dat de kracht om echte verandering teweeg te brengen begint bij de burger. Met andere woorden, politieke wil kan eerder worden verkregen via een bottom-up- dan via een top-downbenadering.

De staten die de Kinderrechtenwet wel hebben aangenomen, spelen ook een rol bij het uitdagen van de overige elf staten om hetzelfde te doen. Ze kunnen dit doen door concrete bewijzen te tonen over de verandering in de levens van kinderen in die staten.

Er zijn geen sterke argumenten voor het lokaal aannemen van de wet als die zich niet heeft vertaald in volledige rechten voor het kind. Genitale verminking, een verboden en schadelijke traditionele praktijk, komt bijvoorbeeld nog steeds voor in verschillende delen van Zuid-Nigeria.

Wat kinderen betreft, moeten alle acties uiteindelijk in hun belang zijn. De eerste stap daartoe is de toepassing van de Kinderrechtenwet in het hele land.

Bron: The Conversation