Vlaams Mensenrechteninstituut: “Hitte gaat ook over mensenrechten”

De hitte van afgelopen zomer had een uitzonderlijk hoge oversterfte tot gevolg. Volgens cijfers van Sciensano zijn 2.935 mensen meer dan verwacht overleden, van wie 1.305 in Vlaanderen.

Omdat hitte niet langer een toekomstig risico is, maar een realiteit met ernstige gevolgen voor leven en gezondheid, heeft de overheid de verplichting om tijdig redelijke maatregelen te nemen om mensen te beschermen, zegt Nathalie Van Leuven, de directeur van het instituut.

Recht op leven en gezondheid

Volgens het Vlaams Mensenrechteninstituut vloeit die verplichting voort uit het recht op leven en het recht op gezondheid, zoals beschermd door onder meer het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en de Belgische Grondwet.

Wat de impact van hitte betreft, zijn het in eerste instantie ouderen, jonge kinderen, personen met een handicap en mensen met chronische gezondheidsproblemen die een verhoogd risico op gezondheidsproblemen of overlijden hebben.

Prioritaire aanbevelingen

Omdat de zomer van 2026 aan het licht heeft gebracht dat voorzieningen waar kwetsbare personen verblijven niet altijd de nodige bescherming geven en dat koele plekken en ondersteuning tijdens hittedagen ongelijk verspreid zijn in ons land, doet het instituut drie aanbevelingen die volgens hen prioriteit moeten krijgen op elke andere ingreep.

Woonzorgcentra, ziekenhuizen, voorzieningen voor personen met een handicap, kinderopvang en andere voorzieningen waar kwetsbare personen verblijven, dienen de acclimatisatie aan te pakken zodat de binnentemperaturen beter onder controle blijven.

Verder is er nood aan laagdrempelige toegang tot koelte en gratis drinkwater. En er dient een goede opvolging te zijn van personen met een verhoogd risico tijdens hitteperiodes, aldus het instituut.

“De risico's van hitte zijn vandaag voldoende gekend. De uitdaging bestaat er nu in om de bestaande kennis en beleidsinstrumenten te vertalen naar concrete beschermingsmaatregelen voor de mensen die het meeste risico lopen”, klinkt het bij Nathalie Van Leuven.