Transitie stagneert: amper derde van Belgische bedrijven denkt circulair

Circulariteit is een belangrijk antwoord op een toenemende grondstoffenschaarste, en de noodzaak van een circulaire transitie wordt steeds groter. 

Toch blijkt de circulaire transitie van Belgische bedrijven te stagneren, stelt onderzoek van afval- en grondstoffenbeheerder Milgro onder ruim tweehonderd Belgische professionals.

Ambities raken moeilijk verankerd

Circulariteit staat nochtans bij veel Belgische bedrijven wel degelijk op de agenda. Ruim de helft (56 procent) zegt circulaire doelstellingen te hebben geformuleerd voor de komende twee jaar. Toch worden deze ambities nog te weinig verankerd in een concrete strategie, stelt Milgro. Slechts 21 procent maakte zijn circulaire doelstellingen meetbaar en volgt deze ook actief op.

Bij ruim een derde (35 procent) staan de doelstellingen wel op papier, maar maken ze nog geen deel uit van de bedrijfsstrategie. Een kwart zet circulaire initiatieven op zonder formele doelen en 18 procent van de bevraagde organisaties heeft helemaal geen circulaire doelstellingen geformuleerd. 

De intentie om circulair te werken is er dus meestal wél, maar de vertaling naar een structureel beleid en concrete sturing blijft achterwege.

Afval verminderen of herbruik

Wat de uitvoering van circulariteit betreft, nemen bedrijven naar eigen zeggen al verschillende maatregelen. Afval verminderen is de meest voorkomende actie (52 procent). Daarnaast koopt 39 procent duurzaam in, werkt 37 procent met hergebruikte of refurbished producten en gebruikt 36 procent gerecycleerde materialen.

Meer structurele ingrepen, zoals een circulair product-ontwerp, blijven echter achter.  Bij slechts 31 procent van de organisaties vormt circulariteit een vast of richtinggevend onderdeel van het onderwerpproces.

“Het is opvallend dat het aandeel organisaties dat zichzelf als grotendeels of volledig circulair beschouwt, in een jaar tijd niet is geëvolueerd”, zegt Pascale Hendrickx, Managing Director van Milgro Belgium. “Daarbij gaat het bovendien om een zelfinschatting en blijkt het niet altijd duidelijk wat circulair werken precies inhoudt.” 

Volgens Hendrickx focussen veel bedrijven vandaag vooral op een slimmere verwerking van reststromen. Echte circulariteit begint echter veel vroeger, met het behoud van de waarde van grondstoffen en producten, zegt ze. 

“Denk bijvoorbeeld aan terugnameprogramma’s of aan producten die van bij het ontwerp eenvoudig herstelbaar zijn en waarvan onderdelen kunnen worden vervangen. Organisaties moeten daarom kritischer kijken naar welke maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan circulariteit.”