Tafelberg biedt paden uit werkloosheid

De nationale overheid investeerde 4,6 miljoen in de aanleg van vier wandelpaden op en rond de Tafelberg, de huisberg van Kaapstad. De zogenaamde “Hoerikwaggopaden” danken hun naam aan het woord dat de Khoi, de oorspronkelijke inwoners van Zuid-Afrika, gebruikten voor deze “Berg in de Zee”. Drie van de vier paden zijn intussen al open. Het vierde en meest uitdagende pad brengt sportieve wandelaars in zes dagen van het puntje van de Kaap Goede Hoop tot op de Tafelberg.

Het project is niet alleen een goede zaak voor het toerisme en voor de bescherming van het landschap en de biodiversiteit, het wil ook wat doen voor de sociale ontwikkeling en de armoedebestrijding in de townships, de zwarte wijken uit het apartheidsregime die gebukt gaan onder een hoge werkloosheid. Bij de rekrutering van gidsen, natuurbeschermers en bouwarbeiders ging de voorkeur uit naar kansarme jongeren uit probleemwijken.

Nolunthando Mathe is afkomstig uit het township Masiphumelele nabij Vishoek. Ze was door het dolle heen toen ze na een strenge selectie van twaalf dagen werd aangenomen voor een baan als natuurgids. Anderhalf jaar van intensieve studie later, in april 2006, kan ze zich een beetje expert noemen inzake eerste hulp bij ongevallen, geologie, geschiedenis en navigatie. En het liefst van alles vertelt ze hierover aan de bezoekers.

De uitwisseling tussen gidsen en wandelaars gebeurt in de twee richtingen, zegt Fran Hunziker, die de opleidingen coördineert. “De bezoekers leren iets over de lokale cultuur en onze gidsen leren iets over het leven in de rest van de wereld.” Het gidsdiploma beantwoordt aan nationale opleidingscriteria, zodat de afgestudeerden een carrière kunnen uitbouwen in het toerisme. “Ze kunnen met hun diploma in het hele land terecht en hun kennis uitbouwen door bijkomende cursussen te volgen”, zegt Hunziker.

Mathe is zich bewust van haar kansen in Zuid-Afrika’s snel groeiende toeristische sector: “Deze baan geeft me de mogelijkheid een betere toekomst te geven aan mijn dochter. Bovendien geef ik het goede voorbeeld.” De 10-jarige dochter steekt haar ambitie niet onder stoelen of banken. “Onlangs zei ze dat ze psychiater wilde worden”, zegt Mathe.

Ook de dertigjarige Grabeth Nduma ziet het groot. “Wanneer de tijd rijp is, wil ik mijn eigen bedrijfje beginnen. Als bedrijfsleider moet je altijd met nieuwe ideeën op de proppen komen. Op die manier hou je steeds een doel voor ogen.” Volgens Hunziker is het de bedoeling dat de gidsen als zelfstandige onderaannemers gaan werken, maar enkel wanneer de paden een toeristisch succes worden. “We willen ze geen bedrijfje laten beginnen zolang er geen vraag is naar hun diensten. Die fout hebben we al eens gemaakt”, zegt Hunziker.

Bij de constructiefase van het project waren 300 mensen betrokken. De arbeiders kregen een eerste opleiding in de praktijk en de kans zich verder te scholen. “Wanneer het programma is afgelopen, moeten ook zij met hun vaardigheden iets kunnen aanvangen op de arbeidsmarkt”, zegt bouwleider Lwandiso Reve. Dat geldt in het bijzonder voor de groepsleiders, die verantwoordelijk waren voor het management van een team van twaalf tot vijftien arbeiders.

De paden op de Tafelberg zijn er niet alleen voor toeristen. Het tweedaagse ‘Volkspad’ richt zich speciaal op jongeren uit de townships rond Kaapstad. Het pad werd gefinancierd volgens de ‘Robin Hood-methode’. Voor de rijkere toeristen ontwikkelde het parkbestuur een luxueus Tafelbergpad. Op die manier betalen de rijke wandelaars voor de kansarme jongeren op het Volkspad. Die krijgen de kans iets te leren over de natuur en een nachtje door te brengen in de bergen. Voor veel Zuid-Afrikanen is dat de eerste keer. IPS MDG1 (MC/JS)