Sterk bewerkte voedingsmiddelen verhogen risico op overlijden

Sterk bewerkte voedingsmiddelen – zoals snacks, frisdranken, zoete granen, maaltijden met additieven, gedehydrateerde soepen en bereide vlees- en visproducten – worden over het algemeen gekenmerkt door een hoog suiker-, vet- en zoutgehalte en een lage hoeveelheid vitamines en vezels.

Hart- en vaatziekten

Een Franse studie, uitgevoerd door NutriNet-Santé, zocht naar associaties tussen sterk bewerkte voedingsmiddelen en het risico op cardiovasculaire en cerebrovasculaire aandoeningen.

De onderzoekers vroegen 105.159 Franse volwassenen (gemiddeld 43 jaar oud) om voedingsvragenlijsten in te vullen, elke dag gedurende vijf jaar, om de inname van 3300 voedingsmiddelen te meten.

Een stijging van het aandeel van sterk bewerkte voedingsmiddelen in het dieet met 10 procent bleek geassocieerd te zijn met hogere percentages hart- en vaatziekten (12 procent meer dan de groep die minder van deze voedingsmiddelen had geconsumeerd), coronaire (13 procent) en cerebrovasculaire (11 procent) ziekten.

Risico op overlijden

Een tweede studie door de Universiteit van Navarra in Spanje toont een verband aan tussen de consumptie van meer dan vier porties per dag van deze voedingsmiddelen met een stijging van het risico op overlijden met 62 procent, vergeleken met de consumptie van minder dan twee porties per dag. In absolute cijfers: voor elke 10 sterfgevallen in de groep die het minst bewerkt voedsel at, waren er 16 in de groep het meest consumeerde.

Voor deze studie vulden 19.899 Spanjaarden met een universitair diploma (gemiddeld 38 jaar oud) een voedingsvragenlijst van 136 items in.

Het probleem met sterk bewerkte voedingsmiddelen, zegt medeauteur Maira Bes-Rastrollo van de afdeling Preventieve Geneeskunde en Volksgezondheid van de Universiteit van Navarra, is dat "zij de consumptie van gezonde producten verdringen en mensen blootstellen aan additieven waarvan we het effect op lange termijn nog niet kennen.”

Latijns-Amerika

Deze bevindingen zijn relevant voor Latijns-Amerika. De regio kende de afgelopen decennia een recordtoename van het aantal gevallen van overgewicht en obesitas. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties ( FAO ) hebben 250 miljoen mensen er overgewicht. 

Voor Karen Basfi-Fer, directeur van de Voedingsschool van de Faculteit Geneeskunde van de Universiteit van Chili (die geen deel uitmaakte van beide onderzoeksteams), kunnen deze resultaten worden geëxtrapoleerd naar andere populaties.

Buitenshuis eten

Opnieuw thuis koken is volgens haar de manier om de consumptie van deze voedingsmiddelen en hun negatieve effect op de gezondheid te verminderen.

Volgens het FAO-rapport Overzicht van voedsel- en voedingsveiligheid in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied 2018 zijn Chili, Brazilië, Mexico en Colombia de landen met de hoogste jaarlijkse uitgaven aan maaltijden buitenshuis. En op het vlak van obesitas moet Mexico alleen de Verenigde Staten laten voorgaan in de rangschikking van OESO-landen (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling).

Etiketten

Verschillende Latijns-Amerikaanse landen hebben de regels voor voedseletikettering verstrengd om het verbruik van deze producten te verminderen.

Het Chileense ministerie van Volksgezondheid deed hier vorig jaar onderzoek naar. Vier van de tien mensen zeggen dat de aanduiding op de verpakking dat iets een “hoog” gehalte van een bepaald ingrediënt bevat, de aankoopbeslissing heeft beïnvloed.

Ecuador heeft, als eerste land in de regio, een systeem van verkeerslichtsymbolen op voedselverpakkingen ingevoerd. Daardoor daalde de verkoop van voedingsmiddelen met veel verzadigde vetten, suikers en/of zouten met 35 procent.