Sri Lanka verdeelt tsunamihulp oneerlijk

Meer dan 8.000 mensen verdwenen langs het Kalmunaistrand waar Ajeemal woont toen de tsunami er insloeg op 26 december 2004, halftien 's ochtends plaatselijke tijd. De vishandelaar die bij de natuurramp twee kinderen verloor, heeft nu een nieuw huis en een winkeltje gekregen dankzij het groots opgevatte rehabilitatieprogramma ter waarde van 2,7 miljard euro. "Het leven is bijna weer normaal", zegt hij.

Maar van de 110.000 huizen voor de meer dan een miljoen Srilankanen die door de tsunami het dak boven hun hoofd verloren, is minder dan de helft af. De ergst getroffen streken, het noorden en oosten van het eiland, zijn grotendeels over het hoofd gezien ten koste van het zuiden. Het zijn de streken waar vooral Tamils wonen. Die gebieden werden het afgelopen jaar, na een vier jaar oud staakt-het-vuren, weer meegezogen in een spiraal van geweld tussen Tamilmilitanten en het Srilankaanse leger. In Trincomalee, het centrum van de gevechten, zijn er 3.000 huizen te weinig.

"Opvallend is het overaanbod van heropgebouwde huizen in het zuiden. Dat wijst duidelijk op een onevenredige toekenning van het geld over het land", schreven de Verenigde Naties in het vorige maand gepubliceerde rapport 'Approaches to Equity in Post Tsunami Assistance; Sri Lanka, a Case Study'.

De regering heeft niet officieel gereageerd op het rapport. Ze schuift de schuld voor de trage voortgang in het noorden en oosten op het geweld. Ze beschuldigt er ook de internationale instellingen van dat ze de verwachtingen niet inlossen.

De Wereldbank van haar kant maakt zich in haar tweejaarlijkse voortgangsrapport bezorgd over "onbevestigde verslagen over financieel wanbeheer, tegenstrijdige gegevens over het aantal vernielde huizen en hulp die de ergst getroffen gebieden onvoldoende bereikt".

Toch zal tegen het einde van het jaar de heropbouw afgerond zijn, zegt het hoofd van het Srilakaanse overheidsagentschap voor Heropbouw en Ontwikkeling (RADA), Shanti Fernando.

Anderen betwijfelen dat. "Aan het huidige tempo duurt het nog minstens vijf jaar", zegt onderzoeker Muttukrishna Sarvananthan, een plaatselijke wetenschapper die een onderzoek deed naar tsunami-slachtoffers over het hele eiland. Sarvananthans studie toonde bovendien aan dat de armoede na de tsunami is toegenomen. "Na december 2004 is het aandeel van arme mensen in de totale bevolking in het zuiden, noorden en oosten gestegen van 64 procent tot 80 procent", zegt hij. In 57 procent van de gezinnen die leden onder de tsunami, moeten de gezinsleden tegenwoordig rondkomen van minder dan een dollar per dag. Voor de tsunami bedroeg dat aandeel nog maar 34 procent.

Dat maakt Mohideen Ajeemal extra opgelucht over de keus die hij destijds maakte: terugkeren naar zijn bedrijfje aan het strand ondanks de toen geldende bufferzone. "Ik heb nooit willen afhangen van anderen, je weet nooit wat er gebeurt", zegt hij.