Slangen in potplanten zijn maar ‘topje van de ijsberg’: invasieve soorten reizen massaal mee

Olijfbomen in pot zijn een typisch voorbeeld van hoe slangen, gekko's en Italiaanse muurhagedissen ongemerkt hun weg vinden naar Noord-Europa. Dat klinkt beperkt, maar de impact kan groot zijn. Zo is het ecosysteem in voorheen slangenvrije eilanden als Mallorca sterk ontwricht door deze verstekelingen die in potplanten meereisden.

En, zeggen Cambridge-onderzoekers, die opvallende soorten zijn vooral een “rode vlag” voor een veel groter, maar minder zichtbaar probleem: insecten en plagen die onbewust mee worden geïmporteerd via sierplanten en snijbloemen, simpelweg omdat ze moeilijk te detecteren zijn in de steeds grotere ladingen planten die de grens oversteken.

Sierplanten in huis

In een onderzoek in Bioscience waarschuwen ze dat insecten, schimmels, reptielen, spinnen en ook verschillende landbouwplagen massaal en levend over de hele wereld getransporteerd worden via de sierplanten die bestemd zijn om onze huizen en tuinen op te fleuren.

Die handel groeit snel en breidt zich ook geografisch steeds meer uit, waardoor dringend strengere normen nodig zijn, zeggen de onderzoekers.

Bovendien verhoogt het veranderende klimaat de overlevingskansen van insecten die ziektes kunnen overdragen. Enkele decennia geleden zouden tropische muggen bijvoorbeeld meteen na hun aankomst gestorven zijn door de kou. Nu is de kans veel groter dat ze overleven en zich voortplanten.

Betere regels

De wetenschappers begrijpen dat de handel een belangrijke economische sector is, met name in de vaak armere landen die de planten produceren.

“We pleiten absoluut niet voor een paniekreactie”, zegt Silviu Petrovan van de Universiteit van Cambridge. “Maar we moeten wel inspanningen doen om de industrie duurzamer te maken, via certificering bijvoorbeeld, strengere regels en samenwerken met spelers in de sector om de risico’s beter in te schatten en hoe we ze kunnen beperken.”