Seksueel geweld Ivoriaanse militairen blijft onbestraft

Sinds september 2002 is het noorden van Ivoorkust in handen van een rebellenleger en controleert het regeringsleger de zuidelijke helft van het land. Vooral de talrijke militaire controleposten zijn epicentra van seksueel misbruik. Op verkrachting staan volgens de Ivoriaanse wet straffen tot 20 jaar, maar die worden de laatste tijd zelden toegepast, ook bij gebrek aan klachten.

Advocate Ethel Higonnet onderzocht het seksuele geweld Ivoorkust in opdracht van Human Rights Watch en stelde vast dat in het westen van Ivoorkust in de voorbije vier jaar slechts drie gevallen van seksueel geweld werden bestraft. “In het westen is de situatie bijzonder chaotisch. In alle dorpen zijn vrouwen het slachtoffer van seksuele slavernij. In elke subprefectuur is er wekelijks een geval van verkrachting”, zegt Higonnet. De leeftijd van de slachtoffers varieert tussen 3 en 75.

Voor sociologieprofessor Ténin Touré-Diabaté moeten de militaire commandanten hun troepen met disciplinaire maatregelen tot de orde roepen. De advocate van Human Rights Watch geeft hem hierin gelijk: “De daders moeten zo snel mogelijk de strengheid van de wet ondergaan om andere personen te ontmoedigen hetzelfde te doen”.

De militaire procureur van Ivoorkust, Ange Kessi Kouamé, stelde al enkele processen tegen vermeende verkrachters in het vooruitzicht. “Ik beloof dat wie schuldig wordt bevonden, streng zal worden gestraft”, zei Kouamé, die tegelijk zijn verbazing uitdrukte over het feit dat hij maar vier aanklachten voor verkrachting heeft ontvangen.

Higonnet verwijt de Ivoriaanse gezondheidsdiensten dat ze de slachtoffers van seksueel geweld onvoldoende steun bieden, ondanks het risico dat ze lopen op seksueel overdraagbare aandoeningen als HIV. De kostprijs van medische verzorging speelt daarbij een rol, maar ook een gebrek aan hulp en confidentialiteit. De medische diensten slagen er niet in een klimaat van vertrouwen te scheppen dat vrouwen toelaat klacht in te dienen.

Aanklager Touré-Diabaté zorgde verder voor opschudding door een deel van de schuld voor het misbruik bij de vrouwen zelf te leggen. “De manier waarop meisjes zich kleden zorgt onvermijdelijk voor verhoogde opwinding bij de jongens. Hun rokken komen nauwelijks nog tot halfweg de dij en hun topjes laten de navel vrij. Wat kan er niet allemaal gebeuren wanneer een vrouw zich op straat waagt met een strak aansluitend kleedje dat haar rondingen accentueert?”

Een meer nuchtere kijk op de zaak biedt Drissa Bamba, coördinator van de Ivoriaanse Beweging voor Mensenrechten. Bamba vindt dat rekruten in hun opleiding niet alleen iets moeten leren over mensenrechten, maar ook over de rechten van de vrouw. Alleens zo kan de houding tegenover seksueel geweld onder soldaten veranderen. IPS MDG3 (MC/PD)