Op Antarctica worden ijsstalen opgeslagen voor de eeuwigheid

Bij de Italiaans-Franse onderzoeksbasis Concordia, op het bevroren hoogplateau van Antarctica, is een grot gegraven waar de temperatuur constant min 52 graden Celsius is.

Dat is perfect om ijsstalen te bewaren zonder kunstmatige koeling. Goedkoper en milieuvriendelijker dan een koelinstallatie, maar ook beter bestand tegen risico’s zoals technische problemen, menselijke fouten, conflict of een economische crisis.

De eerste stalen zijn deze week aangekomen. Ze zijn afkomstig van de Mont Blanc in Frankrijk en Grand Combin in Zwitserland. Aan boord van een Italiaanse ijsbreker zijn ze naar Antarctica gevaren en vervolgens per vliegtuig naar het Concordia-station gebracht.

Bewaren voor het nageslacht

Bedoeling is de ijskernen er eeuwenlang te bewaren, zodat wetenschappers ook in de verre toekomst nog altijd klimaat- en milieugegevens uit de stalen kunnen halen, ook lang nadat de gletsjers zelf al gesmolten zullen zijn door de stijgende temperaturen.

“Wat hier gebeurt, raakt ons allemaal, tot ver buiten de poolgebieden”, zei Prins Albert II van Monaco, erevoorzitter van de Ice Memory Foundation, bij de inhuldiging van de kluis. “Gletsjers zijn niet alleen ijs, ze zijn essentiële pijlers van het aardsysteem en ondersteunen miljoenen mensen. Het zijn de archieven van het geheugen van ons klimaat.”

Snel aan het smelten

Sinds 1975 hebben gletsjers al wereldwijd meer dan 9000 miljard ton ijs verloren, volgens cijfers van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). Dat is het equivalent van een ijsblok van 25 meter dik, ter grootte van Duitsland.

Elk jaar gaat er 273 miljard ton ijs verloren – een hoeveelheid die gelijk staat aan dertig jaar wereldwijd waterverbruik. Dat verlies verstoort de rivierstromen, de voedselproductie en ecosystemen.

“Zelfs in optimistische scenario's zou bijna de helft van de gletsjers ter wereld tegen het einde van deze eeuw kunnen verdwijnen”, zegt WMO-baas Celeste Saulo. “IJs dat zich in de loop der eeuwen heeft opgehoopt, smelt weg en neemt daarmee onvervangbare gegevens over klimaten uit het verleden mee – informatie die, eenmaal verloren, nooit meer terug te halen is.”