Offshore windparken veranderen het leven in de zee

De betonnen fundamenten van windmolens zijn een heel andere ondergrond dan de zachte zeebodem errond, en daar komt een hoop zeeleven op af. Wetenschappers van de Universiteit Gent en het Instituut voor Natuurwetenschappen wilden meer weten over de invloed daarvan op het lokale voedselweb. Via stabiele-isotopenanalyse en modellen hebben ze in kaart gebracht hoe koolstof en energie door het voedselweb bewegen, van plankton tot vis.

Mosselen en anemonen

De onderzoekers vinden wel degelijk verschillen tussen de natuurlijke zandbodems en offshore windparken. Een van de belangrijke factoren voor die veranderingen is de komst van zogenaamde ‘suspensievoeders’ zoals mosselen en anomenen.

“Ze werken als biologische pompen”, legt Emil De Borger van de UGent uit. “Ze nemen koolstofrijke deeltjes uit het water op, verwerken die en verrijken het omringende sediment met organisch materiaal. Die afzetting vormt op zijn beurt weer voedsel voor bodembewoners, waardoor nieuwe voedselmogelijkheden ontstaan in een verder energiearme omgeving.”

Vissendieet

Een van de opmerkelijke bevindingen van de studie is het veranderende dieet van vissen in en rond de windparken. Uit observaties ter plekke blijkt dat sommige vissoorten hun dieet verschuiven naar prooien die overvloedig aanwezig zijn in de buurt van turbines.

“Dat ondersteunt het idee dat offshore windparken niet alleen fysieke structuren zijn, maar actief het gedrag van soorten beïnvloeden, zoals de relatie tussen roofdier en prooi”, zegt coauteur Ulrike Braeckman van de UGent en het Instituut voor Natuurwetenschappen. “Sommige vissen profiteren duidelijk van de geconcentreerde voedselbronnen die door de turbines ontstaan. Het is een geconstrueerd ecosysteem dat inwerkt op natuurlijke processen.”

Belangrijk

Meer inzicht krijgen in die veranderingen is cruciaal, zeggen de onderzoekers. Want om de klimaatdoelen te halen, zijn steeds meer windmolenparken op zee nodig. Naarmate hun invloed op ecosystemen toeneemt, is het belangrijk die impact goed te begrijpen.

“Voedselwebben vertellen ons over de stabiliteit van ecosystemen, over biodiversiteit en zelfs over onze voedselvoorziening en koolstofbalans", zegt coauteur Jan Vanaverbeke. “Naarmate we de capaciteit van offshore windenergie blijven vergroten, moeten we begrijpen hoe deze systemen functioneren, zowel om het zeeleven te beschermen als om de oceanen duurzaam te beheren.”