Microplastics in de lucht zwengelen ook nog eens de opwarming aan

Micro- en nanoplastics zijn minuscule partikels die vooral ontstaan uit de afbraak van allerlei synthetische materialen, van autobanden tot kledij, flessen en grotere stukken plastic. De deeltjes worden inmiddels overal op aarde aangetroffen: in drinkwater, diep in de oceanen en zelf op afgelegen gletsjers. Steeds meer studies wijzen op de impact voor onze gezondheid en ecosystemen.

En mogelijk spelen ze ook een rol in de klimaatverandering, stelt nieuw onderzoek in Nature Climate Change. Volgens de studie is de impact, met name voor gekleurde deeltjes, tot nog toe gevoelig onderschat. Donkere kleuren beïnvloeden immers hoeveel zonlicht het deeltje absorbeert of reflecteert, wat op zijn beurt van invloed is op hoe het warmte vasthoudt of uitstraalt naar de atmosfeer.

Blauw, rood en zwart

Wetenschappers uit China en de VS hebben die optische eigenschappen in kaart gebracht voor verschillende groottes plastic en verschillende kleuren. Vervolgens gebruikten ze digitale kaarten van wind- en weerpatronen om te schatten hoeveel plasticdeeltjes er in de lucht zweven en waar die zich concentreren. Al die informatie werd gecombineerd in een computermodel om te berekenen hoeveel extra warmte er door deze deeltjes in de atmosfeer wordt vastgehouden.

Wat blijkt: de gekleurde deeltjes absorberen veel meer zonlicht dan tot nog toe werd aangenomen. Waar witte deeltjes het licht voornamelijk verstrooien, kunnen donkere tinten zoals blauw, rood en zwart tot wel 74,8 keer meer zonlicht absorberen dan ongekleurd plastic. En het probleem is dat die geabsorbeerde energie wordt omgezet in warmte, die de omringende lucht opwarmt.

De auteurs benadrukken wel dat het om een model gaat: er is nog een pak meer onderzoek nodig om de impact verder te onderzoeken.

Planetaire grenzen

“Er zijn steeds meer aanwijzingen dat plasticvervuiling de impact op veel planetaire grenzen kan verergeren, waaronder klimaatverandering, oceaanverzuring, veranderde biogeochemische stromen en de integriteit van de biosfeer”, zegt Sam Harrison van het UK Centre for Ecology & Hydrology in een reactie op het onderzoek.

“We weten dat plasticvervuiling ervoor zorgt dat microplastics en nanoplastics in onze atmosfeer terechtkomen, maar er bestaat nog veel onzekerheid over de verspreiding van deze deeltjes in de atmosfeer en hun impact op de opwarming van de atmosfeer. Deze nieuwe publicatie biedt ondersteunend bewijs dat plasticdeeltjes in de atmosfeer licht kunnen absorberen en zo kunnen leiden tot een versnelde opwarming van de atmosfeer, maar we hebben meer bewijs nodig voordat we met zekerheid conclusies kunnen trekken.”