Goudmijn Honduras zorgt opnieuw voor onrust

Volgens de ecologen die het onderzoek organiseerden, werden bij tien onderzochte personen hogere concentraties lood en arsenicum aangetroffen dan het maximum dat volgens internationale standaarden is toegestaan. De mensen woonden dichtbij de mijn San Martín in San Ignacio, een gemeenschap in de centrale Siria Vallei.
Het vorig jaar gepresenteerde onderzoek werd gebagatelliseerd door de mijnindustrie. De lood- en arsenicumvervuiling is echter slechts een van de aantijgingen in een nog steeds groeiend dossier. Al sinds de opening van de mijn in 1999 zijn er plaatselijke en internationale protesten.
De mijn wordt beheerd door Entre Mares een Hondurese dochteronderneming van het Canadese Glamis Gold Ltd. Het eveneens Canadese Goldcorp Inc. kocht Glamis in november vorig jaar uit. De overname maakt Goldcorp de op twee na grootste goudproducent ter wereld.
Goldcorp heeft diverse open mijnen, zoals San Martín in Honduras, waar met oplossingen van natrium en cyaankali gewerkt wordt om het goud te scheiden van het erts. De gebruikte oplossing is een dodelijk gif dat zorgvuldig opgeslagen moet worden. Bij het proces worden echter grote hoeveelheden water gebruikt en er ontstaan giftige bijproducten, waaronder zware metalen zoals kwik en arsenicum. Die metalen kunnen het drinkwater vervuilen.
De bewoners van de Siria Vallei klagen al lange tijd over hun gezondheid. Het laatste onderzoek, waarbij arsenicum werd gevonden in het bloed van bewoners, wordt echter betwist door overheidsfunctionarissen en de industrie. Zij beweren dat het onwetenschappelijk is.
Het Hondurese ministerie van Milieu overweegt echter wel om bloedmonsters naar deskundigen in Colombia te sturen, om te controleren of het bloed daadwerkelijk te hoge concentraties giftige stoffen bevat. “Pas als we die resultaten hebben, kunnen we besluiten nemen”, aldus minister Mayra Mejía van Milieu.
Goldcorp is ook eigenaar van een soortgelijke goud- en zilvermijn in Guatemala, de Marlin in Sipakapa en San Miguel Ixtahuacán. Bij lokale protesten vielen daar al twee doden en veel gewonden.
Goldcorp ontkent dat het onverantwoord zou handelen. “Wij exploiteren Marlin en San Martín al volgens Noord-Amerikaanse richtlijnen”, zegt Jeff Wilhoit van Goldcorp. In het geval van Marlin bleek een onderzoek dat zou aantonen dat de Tzalárivier vervuild was, achteraf niet te kloppen, zegt hij. “En de mensen die het dichtst bij de mijn wonen, willen juist graag dat hij open blijft”, zegt Wilhoit.
Bijna 60 procent van alle mijnbouwbedrijven ter wereld komt uit Canada. Ze genereren bij elkaar jaarlijks meer dan veertig miljard dollar, goed voor 4 procent van het bruto binnenlands product van Canada.
“Canadezen weten nauwelijks wat die bedrijven in het Zuiden doen, omdat de media er weinig aandacht aan besteden”, zegt Karyn Keenan van Halifax Initiative, een coalitie van Canadese milieu- en mensenrechtenorganisaties. De media-aandacht nam de laatste tijd echter wel toe. Dat gebeurde vooral nadat vorig jaar een aantal Latijns-Amerikanen verscheen in publieke fora over maatschappelijk verantwoord ondernemen in Canadese mijn-, olie-, en gassector.
Het was de eerste keer dat Canadese overheidsvertegenwoordigers rechtstreeks contact hadden locals die te maken hadden met de gevolgen van de activiteiten van Canadese bedrijven, zegt Keenan. De regering bespreekt binnenkort een officieel rapport over regulering van de Canadese mijnbouwactiviteiten in het buitenland. Aan het rapport werkten niet-gouvernementele organisaties, de mijnbouwindustrie en regeringsvertegenwoordigers mee.
“De industrie wil een zekere vrijheid houden in het buitenland”, zegt Keenan. “Maar tegelijkertijd dringt bij veel bedrijven het besef door dat ze meer moeten doen dan gedragscodes op hun website publiceren.”
Hoewel de inhoud van het rapport nog geheim is, zal het naar verwachting aanbevelen om een onafhankelijk orgaan in te stellen waar klachten behandeld kunnen worden.