Giraffen haten hellingen

Onderzoek van ruim tien jaar aan gps-data over giraffen in Zuid-Afrika toont duidelijk aan dat de dieren steil terrein vermijden en niet in staat zijn om hellingen van meer dan 20 graden over te steken. Wetenschappers vermoeden dat het de dieren te veel energie kost, of dat het risico op een valpartij te groot is.

Giraffen houden het bij hellingen van maximaal 12 graden, en dan nog enkel als ze daarmee bij interessant voedsel kunnen geraken.

“We gaan er vaak vanuit dat giraffen rondzwerven in grote, vlakke graslanden in Afrika, maar er zijn ook glooiende heuvels, diepe rivierbeddingen en hoge plateaus”, zegt Jessica Granweiler, onderzoeker aan de Universiteit van Manchester. “Ons onderzoek toont duidelijk aan dat ze een voorkeur hebben voor vlakke gebieden.”

Beschermde gebieden

Die ontdekking is van belang, zeggen de onderzoekers, want ze legt een mismatch bloot tussen de ideale, vlakke leefgebieden van giraffen en de natuurreservaten waarin ze worden beschermd. Meestal liggen die beschermde gebieden net in meer bergachtige regio’s.

“In Namibië en Tanzania is er zo ongeveer 8000 vierkante kilometer die onbruikbaar is voor giraffen”, zegt Granweiler. “In Kenia en Zuid-Afrika gaat het om ongeveer 4000 vierkante kilometer. Wat nog zorgwekkender is, is dat van alle landen die we in kaart hebben gebracht, er één op de drie meer onbruikbare gebieden in beschermde gebieden had dan buiten beschermde gebieden.”

Dat probleem wordt nog verergerd wanneer reservaten omheind zijn, zoals in Zuid-Afrika vaak het geval is. “Als een reservaat bijvoorbeeld 200 hectare groot is, maar een grote berg in het midden heeft, is dat reservaat vanuit het perspectief van een giraf geen 200 hectare meer”, legt ze uit. 

“We moeten het reliëf dus gaan opnemen in de planning van het behoud van giraffen en de beoordeling van hun habitat, vooral voor kleine, omheinde reservaten."

Giraffen komen nog in 21 Afrikaanse landen voor, maar de populaties nemen af door verlies van habitat, stroperij en conflicten tussen mens en dier. Initiatieven om de dieren te beschermen zijn dan ook cruciaal voor hun overleving, zeggen wetenschappers.