Gat in de ozonlaag in september al groter dan gemiddeld

De ontwikkeling van het ozongat was sinds de tweede helft van augustus dit jaar in lijn met de afgelopen 46 jaar. Eind augustus had het ozongat al een omvang bereikt van 15 miljoen vierkante kilometer – groter dan de landoppervlakte van Antarctica zelf. Dat is net iets eerder dan gemiddeld maar vergelijkbaar met de ontwikkeling van een jaar eerder toen het ozongat op 30 augustus 2025 dezelfde omvang bereikte.
 
Maar tijdens de eerste helft van september nam de omvang van het gat opeens sterk toe, tot een grootte van naar schatting 25 miljoen vierkante kilometer op 12 september : zo’n 5 miljoen vierkante kilometer groter dan gemiddeld voor deze tijd van het jaar. 

De afbraak van ozon in de stratosfeer van het zuidelijk halfrond vindt plaats doordat koude temperaturen de vorming van polaire stratosferische wolken mogelijk maken. die wolken spelen een rol bij het activeren van de chemische afbraak van ozon boven Antarctica.

Bescherming tegen UV

“De ontwikkeling van het ozongat boven Antarctica vertoont natuurlijke variaties van jaar op jaar en is afhankelijk van een aantal uiteenlopende atmosferische en chemische factoren”, zegt Laurence Rouil, directeur van CAMS. “Hoewel we gezien hebben dat het gat begin september van dit jaar snel is gegroeid, liggen andere indicatoren dicht in de buurt van de historische gemiddelden. Deze bevindingen onderstrepen waarom het zo belangrijk is om de complexe wisselwerking tussen door de mens veroorzaakte verstoringen en natuurlijke factoren te blijven volgen.”

De ozonloaag beschermt al het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolette (UV) straling – een belangrijke oorzaak van huidkanker – door een groot deel ervan te absorberen. 

In de afgelopen vijftig jaar heeft de uitstoot van broeikasgassen door de mens geleid tot een verdunning van deze beschermende laag, wat hen in gevaar brengt. Daarnaast zorgt de opwarming van de aarde voor een afkoeling van de stratosfeer. Dat laatste leidt tot de vorming van polaire stratosferische wolken, wat opnieuw een belangrijke rol speelt in de afbraak van ozon. 
 
Het ozongat boven Antarctica wordt al sinds de jaren 1970 in de gaten gehouden door meetstations op aarde en via satellieten. Het grootste ozongat dat ooit is gemeten dateert uit 9 september 2006 en had een omvang van 29,6 miljoen vierkante kilometer. De laatste jaren waren de ozongaten echter kleiner en duurden ze korter, wat wijst op herstel.