Europese vis zwaar vervuild met PFAS

Stalen van wilde vis uit zeven Europese landen, waaronder Duitsland en Spanje bleken qua PFAS-gehalte de Europese veiligheidslimieten ruimschoots te overschrijden. 

De zogeheten 'eeuwige chemicaliën’ vormen een groeiende bedreiging voor de volksgezondheid en de aquatische ecosystemen, schrijven de onderzoekers. “Toch dringen de EU-lidstaten erop aan om de nodige maatregelen nog uit te stellen tot 2039.”

Zwaar vervuild

Sommige stalen van vis uit Duitsland, Zweden en Spanje bleken tot tienduizend keer de voorgeschreven veiligheidslimiet te overschrijden, stelt het rapport 'Forever chemicals poisoning Europe's waters and fish: The tip of the PFAS iceberg'.

Daarin werd data over vis uit Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen, Spanje en Zweden onder de loep genomen en uit de analyse blijkt dat de meeste vismonsters die tussen 2009 en 2023 zijn getest, gevaarlijke hoeveelheden PFOS bevatten, een persistente PFAS die mogelijk kankerverwekkend is voor de mens. 

Enkel PFOS

De analyse betrof enkel de chemische stof PFOS terwijl er in de nieuwe EU-voorstellen over de bredere PFAS-vervuiling sprake is van een groep van 24 stoffen. Dat betekent dat de omvang van de vervuiling waarschijnlijk nog veel groter is, stellen de auteurs. 

De Europese regelgeving loopt achterop, zegt de EEB, omdat ze de lidstaten momenteel enkel verplicht om PFOS te monitoren. 

In 2022 deed de Europese Commissie al een voorstel om de EU-wetgeving inzake waterverontreiniging te actualiseren, onder meer met het oog op betere PFAS-wetgeving. Maar dat voorstel heeft vertraging opgelopen waardoor regeringen nu streven naar uitstel van naleving tot 2039. “Zo gaan meer dan tien jaar aan maatregelen in de dringende strijd tegen giftige verontreiniging verloren”, stelt het EEB.  

Strengere maatregelen 

Het EEB roept op tot onmiddellijke Europese maatregelen om de natuur en de volksgezondheid tegen vervuiling te beschermen. 

“Wij dringen er bij de EU-instellingen op aan om niet langer te wachten met maatregelen en om bijgewerkte EU-normen voor waterverontreiniging vast te leggen”, zeggen Sara Johansson en Athénaïs Georges van het EEB. “Die moeten bindend zijn en lidstaten verplichten om stappen te nemen die verdere verontreiniging door PFAS en andere verontreinigende stoffen beperken.”

Op 23 september komen de EU-instellingen opnieuw bijeen over de aanpassing van de Europese normen voor waterverontreiniging.