Een jaar na ontmanteling Usaid: “Trumps dodelijkste beslissing”

Volgens berekeningen op basis van modellen van Boston University vielen sinds de besparingen al meer dan 600.000 doden, van wie twee derde kinderen, zegt 11.11.11. Medisch vakblad The Lancet berekende dat het dodenaantal tegen 2030 kan oplopen tot maar liefst 14 miljoen verloren mensenlevens. Als ook de Europese besparingen op hulp daarbij worden geteld – in landen zoals Frankrijk, Duitsland, Nederland en België – dan loopt het dodental mogelijk op tot  22,6 miljoen, volgens het Institute for Global Health. 

Uit een analyse van Oxfam blijkt dat de maatregelen ertoe hebben geleid dat er in 2030 elke 40 seconden een kind onder de vijf jaar zou kunnen sterven.

“We zien jaren van vooruitgang tenietgedaan worden, en meer kinderen lijden en sterven een vermijdbare dood als gevolg van deze bezuinigingen”, zegt Abby Maxman van Oxfam America. “De verhalen van mensen die geen toegang meer hebben tot levensreddende hulp zijn hartverscheurend.”

Gevolgen op het terrein

In het rapport 'America first. Menselijkheid laatst’ beschrijft 11.11.11 enkele concrete gevolgen van die beslissing op het terrein. In Oost-Congo is dat bijvoorbeeld voor partnerorganisatie Aidprofen, die vrouwen en meisjes ondersteunt die seksueel geweld hebben overleefd. Die begeleiding werd abrupt stopgezet toen Aidprofen 60 procent van haar werkingsmiddelen verloor na de ontmanteling van Usaid.

In Oekraïne valt de steun weg voor onafhankelijke media. De gevolgen zijn structureel: minder journalisten, minder kranten, meer desinformatie. Russische propagandakrantjes, voorzien van het bekende Z-symbool, nemen de plaats van die onafhankelijke media in.

In Libanon, dat al meer dan een decennium honderdduizenden Syrische vluchtelingen opvangt, verloren ruim driehonderdduizend gezinnen hun maandelijkse steun. 89 procent van de Syrische gezinnen in Libanon zit nu in de schulden, kinderen verlaten school en worden ingezet als goedkope arbeidskrachten.

Ook de gezondheidszorg kraakt: behandelingen worden stopgezet, chronische ziektes blijven onbehandeld en kraamzorg wordt vermeden. Het vergroot het risico dat sommige vluchtelingen overhaast terugkeren naar Syrië, zonder hierover een vrije en geïnformeerde beslissing te kunnen nemen. 

Solidariteit ook in Europa onder druk

De ontmanteling van Usaid gooit wereldwijd olie op het vuur, zegt 11.11.11, met andere regeringen die het Amerikaanse voorbeeld volgen. Ook België en Vlaanderen gaan in die richting: het federale budget voor ontwikkelingssamenwerking daalt met 25 procent, in Vlaanderen zelfs bijna 75 procent. 

“Wat vandaag wordt weggesneden, betaalt iemand anders morgen – met zijn gezondheid, toekomst of leven”, zegt Els Hertogen, directeur van 11.11.11. “Het decimeren van solidariteit is niet neutraal. Het is een bewuste keuze voor kortzichtig beleid boven menselijke waardigheid en lange termijn stabiliteit. Valse veiligheid en valse besparingen zijn kil, kortzichtig en dodelijk.” 

Volgens Hertogen is er meer dan ooit nood aan een tegenstem: nu internationale solidariteit wereldwijd onder druk staat, kan België zich profileren als land dat fundamentele mensenrechten en structurele samenwerking wél ernstig neemt.

“De federale regering moet niet meewaaien met cynisme en kortzichtigheid, maar recht blijven staan. In tijden van globale afbraak is kiezen voor solidariteit geen symboliek, het is leiderschap,” zegt ze. “Investeer in mensenrechten. Versterk internationale banden. Toon dat België het verschil wil maken.”