De impact van CO2 op onze voeding: meer calorieën, minder voedingsstoffen

Wie zweert bij een gezonde maaltijd met aardappels en bonen, krijgt daarmee in de toekomst mogelijk niet genoeg voedingsstoffen binnen. Door toename van het CO2-gehalte in de atmosfeer neemt de voedingswaarde van gewassen immers af, blijkt uit onderzoek aan de Universiteit van Leiden. Ze bevatten bijvoorbeeld minder zink, ijzer en eiwitten. Gemiddeld dalen deze voedingsstoffen met 4,4 procent, maar er zitten ook uitschieters bij tot 38 procent.

Tegelijk neemt het aantal calorieën toe, wat kan bijdragen aan meer overgewicht. En er zijn aanwijzingen dat schadelijke stoffen zoals lood in concentratie toenemen - maar er zijn meer data nodig om dat laatste verder te onderzoeken.

Wake-upcall

In totaal is naar 43 gewassen gekeken waaronder rijst, aardappels, tomaten en tarwe. Neem nu rijst en tarwe: wereldwijd zijn vele miljoenen mensen van die gewassen afhankelijk voor hun voeding. Maar ze laten allebei een aanzienlijke afname zien van essentiële voedingsstoffen naarmate het CO2-niveau stijgt.

Dat kan betekenen dat mensen, zelfs als de oogsten groot genoeg zijn, toch te weinig voedingsstoffen binnen krijgen, zegt milieuwetenschapper Sterre ter Haar.

“Vaak denken we bij voedselzekerheid aan de vraag of mensen hun maag kunnen vullen”, zegt ter Haar. “Met ons onderzoek benadrukken we dat voedselzekerheid ook betekent dat ons voedsel voldoende voedingsstoffen moet bevatten. Daar moeten we meer aandacht aan geven.”

Realistisch

Voor alle duidelijkheid: de onderzoekers gingen niet uit van een vergezocht rampscenario, maar van realistische CO2-concentraties in de atmosfeer. Ze gingen uit van 550 deeltjes per miljoen CO2 (parts per million of ppm) - een scenario dat we in ons leven nog kunnen meemaken, en vergeleken dat met de situatie van 350 ppm.

“We leven momenteel al met 425 ppm, dus we zijn al halverwege dit model”, benadrukt ter Haar. Dat betekent dus dat onze voeding nu al minder voedzaam is dan enkele decennia geleden. In de toekomst moeten we mogelijk ons dieet aanpassen om voldoende essentiële voedingsstoffen binnen te krijgen.

De Leidse onderzoekers hopen dat hun studie de aanzet vormt voor verder onderzoek naar het effect van CO2 op nog meer gewassen. Maar ook wat andere effecten van klimaatverandering op ons voedsel zijn, en hoe we de landbouw kunnen aanpassen aan klimaatverandering.