Covid heeft ook rijkste kinderen een bank achteruit gezet

Dat stelt Unicef in een scherp rapport over het fysieke en mentale welzijn van kinderen in 43 landen van de OESO en de Europese Unie (EU), sinds de uitbraak van Covid-19.

Het rapport vergelijkt de gegevens van 2018 en die van 2022 en toont aan wat een onvoorspelbare, grotendeels tot stilstand gekomen wereld heeft gedaan met kinderen in landen als België, Duitsland, Canada, de VS, Korea, Nieuw-Zeeland of Japan, die tot de rijkste naties van de wereld worden gerekend.

Sinds het laatste vergelijkbare rapport van vijf jaar geleden behielden Nederland en Denemarken hun positie als de twee beste plekken om kind te zijn. Die positie behalen ze vanwege maatregelen die de landen geïntegreerd hebben voor mentaal welzijn, fysieke gezondheid en het verwerven van vaardigheden. Frankrijk staat op de derde plaats in deze ranking.  

Schoolsluitingen

In het pas nieuwe rapport valt op dat in veel die rijke landen de academische vaardigheden van kinderen na de pandemie sterk zijn afgenomen. Vooral de basisvaardigheden zoals lezen en wiskunde gingen achteruit.

Elk van de 43 onderzochte landen heeft tijdens de pandemie schoolsluitingen gekend, variërend van drie tot twaalf maanden. Het onderwijs op afstand heeft geleid tot leerverlies dat nog niet is ingehaald en wordt geschat op gemiddeld zeven maanden tot een jaar, aldus het rapport. De achterstand bleek het grootst bij kinderen uit kansarme gezinnen.

Naar schatting 8 miljoen vijftienjarigen - ongeveer de helft binnen deze leeftijdsgroep - krijgen een beoordeling van 'niet functioneel geletterd', wat betekent dat ze niet in staat zijn om een basistekst te begrijpen. Dat baart zorgen over hun vooruitzichten op de lange termijn.

“Dit is een stijging van vier procent sinds 2018 en de percentages waren het hoogst in Bulgarije, Colombia, Costa Rica, Cyprus en Mexico, waar meer dan twee derde van de 15-jarigen in deze categorie viel”, aldus het rapport.  

Mentaal en fysiek welzijn

In het rapport wordt ook bezorgdheid geuit over de geestelijke gezondheid van kinderen in de 43 onderzochte landen. Hun 'tevredenheid over het leven’ ging erop achteruit en is zelfs aanzienlijk gedaald in 14 van de 32 landen met beschikbare gegevens. Japan was het enige land dat een verbetering kon optekenen op dit gebied.

Ook zien de auteurs dat het niveau van overgewicht aanzienlijk is toegenomen in 14 van de 43 landen. Ze zien hierin wel een voortzetting van een trend die al langer was ingezet.

De algemene conclusie van het rapport luidt dat het in landen met hoge inkomens een uitdaging kan zijn om kinderen de voorwaarden te bieden voor een goede kindertijd en een positieve toekomst.

Het wijst op een niet te onderschatten impact van de pandemie op kinderen en waarschuwt dat het welzijnsgevoel van kinderen in rijke landen steeds brozer wordt voor mondiale gebeurtenissen zoals een globale gezondheidscrisis maar ook door bijvoorbeeld de klimaatverandering.

“In de nasleep van de pandemie vormen deze data een zorgwekkende maatstaf voor het welzijn van kinderen, vooral voor de kinderen uit omgevingen met mindert kansen”, zegt Bo Viktor Nylund van Unicef. “De enorme uitdagingen waarmee kinderen worden geconfronteerd, vereisen een samenhangende, holistische aanpak voor de hele kindertijd.”