Chaos in en rond Goma: Hulporganisaties vrezen enorm menselijk leed

“Honderdduizenden mensen zijn gedwongen om het weinige dat ze hebben achter te laten”, zegt Manenji Mangundu, landendirecteur van Oxfam in de DRC. “Velen zoeken onderdak in kerken, scholen en andere geïmproviseerde plaatsen in Goma die verre van veilig of adequaat zijn. De meest elementaire behoeften om te overleven - voedsel, schoon water, medische zorg, dekens en bescherming - zijn schaars en humanitaire hulp moet hen nog bereiken.”

M23-rebellen

Volgens sommige bronnen zouden de rebellen van M23, gesteund door Rwanda, Goma ondertussen hebben ingenomen. De hoofdstad van Noord-Kivu is de grootste stad van Oost-Congo.

Mensenrechtenorganisaties zoals Oxfam en Artsen zonder Grenzen waarschuwen voor chaos en ernstige humanitaire gevolgen voor de burgerbevolking.

De VN-Veiligheidsraad veroordeelde afgelopen weekend nog de “aanhoudende en flagrante minachting voor de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de DRC” en de “ongeoorloofde aanwezigheid van strijdkrachten in het oosten van het land”.

De leden drongen aan op een staakt-het-vuren en herhaalden hun veroordeling van de systematische illegale exploitatie van natuurlijke rijkdommen in het oosten van de DRC - “acties die het conflict aanwakkeren”, aldus de raad in een persbriefing op zondag (gisteren).

Burgers niet gespaard

Sinds begin januari zijn bijna 400.000 mensen de gevechten ontvlucht. Tienduizenden van hen zijn naar vluchtelingenkampen rond Goma getrokken, waar vandaag al meer dan 650.000 mensen in extreem onhygiënische omstandigheden leven.

Maar ook daar zijn de burgers niet gespaard gebleven van gevechten. Er zijn raketten afgevuurd in de buurt van kampen en op voorzieningen waar mensen onderdak zoeken. “Het is verschrikkelijk en onacceptabel. We zien een zorgwekkend aantal burgers onder de gewonden die worden behandeld”, zegt Emmanuel Lampaert, de vertegenwoordiger van AZG in de DRC.

Naar aanleiding van de gevechten rond Goma zijn duizenden mannen, vrouwen en kinderen ook naar het stadscentrum van Goma gevlucht. “Zonder fatsoenlijk onderdak en toegang tot essentiële hulpbronnen wordt hun trauma nog verergerd door het risico op het uitbreken van ziektes, waaronder het Mpox-virus dat in het land al talloze levens heeft geëist”, stelt Oxfam.

“Elke dag verslechtert de situatie. We zien met eigen ogen welke verwoestende gevolgen dit conflict heeft op kwetsbare gemeenschappen”, zegt Manenji.

De verslechterende humanitaire crisis komt op een moment dat de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd de buitenlandse ontwikkelingshulp negentig dagen op te schorten. Dat beleid kan grote gevolgen hebben voor een land als de DRC, dat kampt met toenemende honger en herhaaldelijke ontheemding.