Apen leren hoe je junkfood beter verteert: door aarde te eten

De makaken en hun gekke fratsen zijn een gekende toeristische trekpleister op Gibraltar. Ze krijgen van de bezoekers dan ook vaak eten toegestopt, tot ijsjes en koekjes toe. 

Nochtans is het verboden om de dieren te voederen, maar veel bezoekers doen het toch, en de dieren gaan ook op zoek naar achtergelaten voedsel of stelen snacks uit de handen of tassen van toeristen.

Geofagie

Wetenschappers hebben nu deze enige vrij rondlopende apenpopulatie in Europa voor het eerst geobserveerd terwijl ze regelmatig aan ‘geofagie’ doen: bewust en opzettelijk aarde eten.

De onderzoekers die de apen op de Rots van Gibraltar volgen, hebben ontdekt dat met name de dieren die veel contact hebben met toeristen meer aarde eten, en dat geofagie ook vaker voorkomt tijdens het hoogseizoen.

Ze zijn van mening dat de chocolade, chips en ijsjes die door toeristen worden aangeboden – of van hen worden gestolen – de samenstelling van het darmmicrobioom bij de dieren verstoren en dat dit heeft geleid tot een verandering in hun cultuur.

Over de gehele populatie en observatieperiode genomen was bijna een vijfde (18,8 procent) van al het voedsel dat de makaken consumeerden, junkfood van toeristen.

Beter verteren

Door aarde te eten, brengen de apen hun maag weer in balans door bacteriën en mineralen aan te vullen die in junkfood ontbreken, stelt de studie in Scientific Reports. Waarschijnlijk helpt het ook om de darmwand te bekleden en irritatie door te veel suiker en vet te verzachten of te voorkomen.  

Ze denken zelfs dat dit gedrag sociaal wordt overgedragen, aangezien verschillende groepen een voorkeur hebben voor bepaalde grondsoorten. Ze noemen dit een “ontluikende dierlijke cultuur die is ontstaan door het leven in een door mensen gedomineerde omgeving”.

“Het voedsel dat door toeristen wordt meegebracht en door de makaken van Gibraltar wordt gegeten, is extreem rijk aan calorieën, suiker, zout en zuivel”, zegt Sylvain Lemoine, biologisch antropoloog aan de Universiteit van Cambridge.

De toeristensnacks verschillen sterk van het voedsel dat de soort doorgaans consumeert, zoals kruiden, bladeren, zaden en af en toe een insect.

“De mens is geëvolueerd om energierijke vetten en suikers te zoeken en op te slaan om periodes van schaarste te overleven, waardoor we hunkeren naar calorierijk junkfood”, aldus Lemoine. “De beschikbaarheid van menselijke snacks zou ditzelfde evolutionaire mechanisme bij makaken kunnen activeren. Door aarde te eten kunnen ze voedsel blijven consumeren dat negatieve effecten heeft op de spijsvertering, maar dat voor hen net zo lekker smaakt als voor ons.”