Antarctica wordt in snel tempo groener

Antarctica warmt sneller op dan het wereldwijde gemiddelde, met grote gevolgen voor het continent. De begroeiing op het Antarctische schiereiland is in toegenomen van minder dan een vierkante kilometer in 1986 tot bijna 12 vierkante kilometer in 2021.

Uit de cijfers, van verschillende Britse onderzoeksinstituten in Nature Geoscience, blijkt bovendien dat die trend aan het versnellen is. De vergroening verliep bijna een derde sneller in de afgelopen jaren (2016 tot 2021). Dat bevestigt eerder onderzoek van mos, dat een snelle groei toonde in de afgelopen decennia. 

“De planten die we op het Antarctisch Schiereiland vinden - voornamelijk mossen - groeien onder misschien wel de zwaarste omstandigheden op aarde”, zegt Thomas Roland van de Universiteit van Exeter. “Het landschap wordt nog steeds bijna volledig gedomineerd door sneeuw, ijs en rotsen, met maar een klein stuk dat wordt gekoloniseerd door plantenleven. Maar dat kleine deel is dramatisch gegroeid - wat aantoont dat zelfs deze uitgestrekte en geïsoleerde 'wildernis' wordt beïnvloed door menselijke klimaatverandering.”

Zelfversterkend

En het effect versterkt zichzelf, legt zijn collega Olly Bartlett van de Universiteit van Hertfordshire uit. “De bodem in Antarctica is over het algemeen slecht of niet-bestaand, maar deze toename van het plantenleven zal organische materie toevoegen en de vorming van de bodem vergemakkelijken – wat mogelijk de weg vrijmaakt voor andere planten om te groeien.”

Dat verhoogt dan weer het risico dat niet-inheemse en invasieve soorten arriveren, mogelijk meegenomen door ecotoeristen, wetenschappers of andere bezoekers van het continent, zegt Bartlett.

De bevindingen zijn reden voor ernstige bezorgdheid over de ecologische toekomst van het Antarctisch Schiereiland en van het continent als geheel, zeggen de onderzoekers. “Om Antarctica te beschermen, moeten we deze veranderingen begrijpen en precies identificeren wat ze veroorzaakt”, zegt Roland.