Analyse AZG: Alarmerende ondervoeding in Gaza treft vooral zwangere vrouwen en baby’s

AZG-teams registreerden tussen eind 2024 en begin 2026 hogere cijfers van vroeggeboorte en sterfte bij baby’s van wie de moeders tijdens hun zwangerschap ondervoed waren. In de vier gezondheidsinstellingen waar het onderzoek werd gehouden, was er ook sprake van hoge aantallen miskramen en een scherpe toename van het aantal kinderen met ondervoeding.

Blokkade van goederen

Volgens AZG houden deze resultaten verband met Israëls blokkade van essentiële goederen en aanvallen op civiele infrastructuur, waaronder ziekenhuizen. Die onveiligheid en de beperkingen op humanitaire hulp, voedsel en gezondheidszorg hebben verwoestende gevolgen gehad voor de gezondheid van moeders en pasgeborenen, aldus AZG.

De organisatie waarschuwt ook dat de situatie uiterst fragiel blijft ondanks het zogenaamde staakt-het-vuren.
  
“De ondervoedingscrisis is volledig kunstmatig gecreëerd”, zegt Mercè Rocaspana van AZG. “Voor de oorlog kwam ondervoeding in Gaza bijna niet voor. Gedurende 2,5 jaar heeft de systematische blokkade van humanitaire hulp en commerciële goederen, bovenop de voortdurende onveiligheid, de toegang tot voedsel en schoon water ernstig beperkt.”

Ondervoeding

Uit de analyse van 201 moeders van pasgeborenen blijkt dat meer dan de helft van de vrouwen op een bepaald moment tijdens de zwangerschap te maken had met ondervoeding, en een kwart was bij de bevalling nog steeds ondervoed.
 
Negentig procent van de baby’s die werden geboren uit moeders met ondervoeding, werd te vroeg geboren en 84 procent had een laag geboortegewicht; aanzienlijk hogere cijfers dan bij baby’s van moeders zonder ondervoeding bij de bevalling. De neonatale sterfte lag twee keer zo hoog bij baby’s van moeders met ondervoeding als bij baby’s van moeders zonder ondervoeding.
 
Uit onderzoek bij 513 baby’s jonger dan zes maanden in ambulante voedingsprogramma’s blijkt dat 91 procent van hen risico loopt op een slechte groei en ontwikkeling. Tegen het einde van de onderzoeksperiode die liep van oktober 2024 tot december 2025, waren tweehonderd baby’s niet langer in het programma: “slechts 48 procent was genezen, 7 procent was overleden, 7 procent werd doorverwezen naar een programma voor oudere kinderen en een onthutsende 32 procent haakte af, voornamelijk door onveiligheid en ontheemding”, aldus de analyse.
 
“De lagere instroom eind juli en begin augustus 2025 viel samen met een periode van toegenomen onveiligheid en verstoringen in de voedselbedelingen”, zegt Marina Pomares, medisch coördinator voor Palestina. “De meeste moeders vroegen om voedingsondersteuning, zelfs wanneer hun kinderen nog niet gediagnosticeerd werden met ondervoeding. Dit weerspiegelt de wijdverspreide voedselonzekerheid als gevolg van de door Israël opgelegde blokkade, die maandenlang vrijwel alle voedseltoegang tot Gaza verhinderde.”

Ongekende niveaus van ondervoeding

Volgens de IPC-schaal, een hulpmiddel voor analyse en besluitvorming rond voedselzekerheid, had tussen 16 oktober en 30 november 2025 naar schatting ongeveer drie kwart van de bevolking in Gaza te maken met acute voedselonzekerheid. In augustus had de Integrated Food Security Phase Classification (IPC) een hongersnood uitgeroepen, de eerste ooit in het Midden-Oosten.
 
“Israëls tactische beperkingen op de invoer van voedsel, de militarisering van hulpcorridors en distributiepunten, en gerichte aanvallen op essentiële infrastructuur in Gaza hebben een omgeving gecreëerd waarin honger doelbewust wordt ingezet als controlemechanisme over de bevolking”, zegt José Mas, hoofd noodhulp bij AZG. 

“Hoewel het huidige zogenaamde staakt-het-vuren voor enige stabiliteit heeft gezorgd, blijft de situatie uiterst fragiel. Onze teams blijven nieuwe patiënten met ondervoeding opnemen terwijl de bevolking van Gaza gedwongen wordt te leven in opzettelijk ontmenselijkende omstandigheden, zonder toegang tot hulp, inkomen en basisvoorzieningen. AZG roept de Israëlische autoriteiten, als bezettende macht, en bondgenoten waaronder de Verenigde Staten op om voldoende en duurzame toegang van vitale hulp voor de bevolking in Gaza mogelijk te maken, zodat aanvaardbare niveaus van gezondheid, voeding en menselijke waardigheid kunnen worden hersteld.”