Amerikaanse studie vindt giftige stoffen in bijna elk getest verzorgingsproduct

Zonnebrandcrème, babylotion, shampoo of zeep: bijna allemaal blijken ze chemicaliën te bevatten die niet op het etiket vermeld staan. Dat ontdekten Amerikaanse wetenschappers na onderzoek van 113 producten voor persoonlijke verzorging en voor de schoonmaak.

De meeste middelen bevatten ten minste één niet-vermelde stof die schadelijk is of mogelijk schadelijk kan zijn voor de gezondheid; in één op de vier gevallen bevatte het product een stof die in strijd was met de claims op de verpakking. Zo werden producten bijvoorbeeld als 'ftalaatvrij' gelabeld, terwijl ze toch ftalaten bevatten.

“We vonden schadelijke stoffen die nergens op het etiket stonden in producten die juist claimden daar vrij van te zijn”, zegt hoofdonderzoeker Jenna Hua van het Million Marker Research Institute, dat onderzoek doet naar verborgen chemicaliën in alledaagse producten. “Dit betekent dat iemand heel zorgvuldig de ingrediëntenlijst kan lezen om bewust voor een ‘schoon’ product te kiezen en alsnog blootgesteld wordt aan precies die stoffen die men probeerde te vermijden. Het etiket beschermt je niet als het niet laat zien wat er echt in de fles zit.”

Minstens één stof niet vermeld

Het team vond gemiddeld 51 stoffen per getest product; dat is meer dan drie keer zoveel als de gemiddelde 16 ingrediënten die op het etiket vermeld stonden. In totaal bevatte 98 procent van de producten ten minste één niet-vermelde stof, en bevatte 85 procent ten minste één niet-vermelde stof die schadelijk is of mogelijk schadelijk kan zijn voor de gezondheid.

De geteste producten zijn allemaal vrij verkrijgbaar in Amerikaanse winkels. De  specifieke merken en producten worden volgens de onderzoekers in een toekomstig rapport bekendgemaakt.

Ze geven al wel mee dat er geen enkele correlatie is gevonden tussen de aanwezigheid van vervuilende stoffen en de prijsklasse, merkgrootte of marketingclaims van de artikelen. Ook duurdere producten en producten van grote, bekende merken bleken besmet.

Hormoonverstoorders

Onder de niet-vermelde stoffen zaten hormoonverstorende verbindingen zoals ftalaten en parabenen, geurstoffen, siliconenresten en butylhydroxytolueen (BHT). Eerder onderzoek heeft sommige van deze stoffen al in verband gebracht met onvruchtbaarheid, miskraam, borstkanker, obesitas, diabetes en allergieën. Andere stoffen zijn gekend als mogelijk kankerverwekkend, hormoonverstorend, schadelijk voor de voortplanting of irriterend voor de huid.

De onderzoekers benadrukken dat dit niet automatisch wil zeggen dat fabrikanten de niet-vermelde stoffen bewust toevoegen. Soms sluipen er verontreinigingen binnen via de grondstoffen, productieapparatuur, chemische reacties tijdens de verwerking, de opslag of verpakking van het product, zeggen ze. Het kan ook voorkomen dat bij een wisseling van leverancier de samenstelling van een product verandert, zonder dat het etiket wordt aangepast.

Deze soorten verontreiniging worden vaak pas gedetecteerd met geavanceerde laboratoriumtechnieken, aldus Hua. “Maar, mensen zouden geen scheikundelab nodig moeten hebben om te weten wat ze in huis binnenhalen en op hun huid smeren”, zegt ze. “De volgende generatie productveiligheid moet verder kijken dan het etiket en testen wat er daadwerkelijk in zit.”